Lag BaOmer – Respecteer elkaar

Lag BaOmer 5784 – 26 mei 2024

Lag BaOmer – de 18e van Iyar – is de dag waarop onder andere het einde van een plaag die onder de leerlingen van Rabbi Akiva heerste, wordt herdacht.

Oorspronkelijk was Rabbi Akiva een herder. Op een dag zag hij hoe water stenen kon breken. Terwijl hij hierover nadacht, bedacht hij dat hij – zelfs nu, op latere leeftijd – in staat zou zijn de Tora te bestuderen. Druppel voor druppel zou de Tora zijn hart en geest beïnvloeden. En dat gebeurde ook. Hij werd zo'n groot geleerde en mysticus dat hij ook wel Rosh la-Chachamiem (Hoofd van alle geleerden) wordt genoemd. Hij leverde belangrijke bijdragen aan de Misjna en de Midrasj Halacha. Zijn leer benadrukte het concept van eenheid door de aandacht te vestigen op Psalm 133:1

Deze eenheid omvat de hele mensheid, zowel Joden als niet-Joden, en strekt zich uit tot al het bestaan, aangezien wij allen scheppingen van God zijn.[1]

Enkele bekende uitspraken van Rabbi Akiva zijn:

• Alles is voorzien (door God), toch is er keuzevrijheid, en de wereld wordt met genade beoordeeld, maar alles is naar de hoeveelheid verricht werk.
• Alles wat God doet, is voor het beste.
• “'Heb je naaste lief zoals jezelf' is een fundamenteel beginsel in de Torah.

Hoe kan het dat onder het leiderschap van zo'n grote rabbi een plaag onder zijn leerlingen uitbrak die leidde tot de dood van 24.000 leerlingen (juister gezegd 12.000 leerlingenparen)? De doodstraf – opgelegd door de hemel – is een straf die niet lichtvaardig wordt gegeven. Chazal leerden dat ze niet genoeg respect voor elkaar hadden. Waarom verdienden ze de doodstraf? Dat is toch geen doodzonde?.

Hoe komt het dat de studenten niet genoeg respect voor elkaar hadden?

De leerlingen van Rabbi Akiva hadden zeker geleerd hun naaste lief te hebben. Sterker nog, ze hadden hun naaste net zo liefgehad als zichzelf, tot het punt dat ze zich niet meer konden inleven in diens situatie. Ze konden niet langer begrijpen dat hun naaste een andere kijk op de zaak had ontwikkeld als reactie op de woorden en leringen van Rabbi Akiva, en dat die kijk ook goed was. Bovendien heeft ieder mens zijn eigen unieke weg, zijn eigen manier van leren en zijn eigen manier om Hashem te dienen. Een belangrijke les die we hieruit kunnen leren, is dat we altijd andermans Tora-visie moeten respecteren en moeten accepteren dat anderen een andere kijk kunnen hebben op bijvoorbeeld hoe ze Hashem het beste kunnen dienen.

Waarom zo'n zware straf?

Waarom verdienden ze de dood? Was het alleen omdat ze elkaar niet met respect behandelden? Was het omdat ze tegen elkaar schreeuwden? Was het omdat ze elkaar beledigden? Dit zijn allemaal vreselijke dingen, maar het zijn geen misdrijven waarop de doodstraf staat. Al deze daden betreffen slechts een verbod op Ona'as (kwetsende woorden) [Vaykira 25:17]. Het is een negatief verbod, maar niet een dat de doodstraf in de Hand van de Hemel verdient.

De leerlingen van Rabbi Akiva waren grote Thora-geleerden. Zij zouden grote leiders in de wereld zijn geworden. Als zulke grote geleerden elkaar niet met respect behandelen en de naam van God in de wereld ontheiligen, is dat een schande voor de reputatie van de Thora. Chilul Hashem (heiligschennis) is een zonde die door de Hand van de Hemel met de doodstraf bestraft kan worden, vooral voor leerlingen van zo'n hoog niveau.

Waarom 24.000 studenten, en waarom in de tijd van de Omer?

In de tijd van Balak bestond er een straf onder het volk voor geslachtsgemeenschap met de vrouwen van Midian, wat hen ook tot afgoderij leidde. Zij werden ter dood veroordeeld. Deze 24.000 zielen werden in hun reïncarnatie de leerlingen van Akiva – die een reïncarnatie was van Zimri, een prins van de stam Simón, die de misdaad beging als een daad van openlijke rebellie tegen Mozes, en hij (Zimri) werd daarvoor door Pinchas ter dood gebracht. Zie Numeri 25:1-9.

Het hele leerproces was een herstel van het verleden. Dankzij hun opleiding bij Akiva hadden ze een enorm hoog niveau bereikt.

Maar waarom precies 24.000? Het Hebreeuwse woord voor kruik is כד, wat de numerieke waarde 24 heeft. De tijd van de Omer-telling wordt gebruikt om de emotionele eigenschappen van de mens te verbeteren. Dit wordt geassocieerd met de 10 seferit. Het getal 1000 geeft het grote belang aan van deze verbetering van emotionele eigenschappen.

Deze zielen sterven voor de eerste keer door afgoderij, en voor de tweede keer door onrespect voor God, omdat ze elkaar niet genoeg respecteerden. Dit is een van de emotionele lessen die juist in de tijd van de Omer te leren zijn.

Wat kunnen de Noachieten leren van Lag Ba'omer?

Verschillen hoeven geen verdeeldheid te veroorzaken. Integendeel, ware eenheid ontstaat juist door het samenkomen van uiteenlopende – en zelfs tegengestelde – perspectieven. De verschillende verschillen tussen mensen worden zo overschaduwd door wat we allemaal gemeen hebben. Het is als een diamant: verschillende inzichten zijn als de verschillende facetten, elk met een unieke schittering. Daarom zou iemand zich niet bedreigd moeten voelen door de verschillen tussen zichzelf en anderen. In plaats daarvan zou men anderen met liefde moeten benaderen en hen moeten proberen te helpen, zodat we samen het volledige spectrum van de diamant kunnen zien.

Laten we Lag Ba'omer allemaal gebruiken om onze emotionele kwaliteiten te verbeteren, zodat we leren Hashem en onze naasten met respect en liefde te behandelen.

Door Angelique Sijbolts

Bronnen: 24.000 plus één, Rabbi Akiva: Zijn leven en leer, Gemora-traktaat van Yevamos (62b), Samen groeien op Lag Baomer: De erfenis van Rabbi Akiva, De leerlingen van Rabbi Akiva zijn niet gestorven voor de misdaad van respectloos gedrag., Sefer Gilgulei Nesjamot (20:2) Pinchas en Zimri: De anatomie van een argument

[1] Artikel AskNoah 33e dag van de Omer, Lag B'Omer: Universele boodschap
Teksten: Sefaria.org

Met dank aan Rabbi W. van Dijk voor de inspirerende vraag, en aan Rabbi B. Simcha die voor mij de vraag beantwoordde: Waarom het specifiek om 24.000 overleden studenten ging.

Met dank aan Rabbi Tani Burton voor de feedback.

© Copyright, alle rechten voorbehouden. Als je dit artikel leuk vond, moedigen we je aan om het verder te verspreiden.

Onze blogs kunnen tekst/quotes/verwijzingen/links bevatten die auteursrechtelijk beschermd materiaal bevatten van Mechon-Mamre.org, Aish.nl, Sefaria.org, Chabad.orgen/of VraagNoah.orgdie we gebruiken in overeenstemming met hun beleid.