EEN HEILIGE WERELD BOUWEN

בס"ד

EEN GEDACHTE OVER PARSHAT PEKUDEI 5785

De tabernakel als blauwdruk voor de schepping

De bouw van de tabernakel in de woestijn is niet louter een historische gebeurtenis, maar een diepgaand spiritueel concept dat de essentie van de schepping weerspiegelt. In de parasja Pekudei wordt beschreven hoe de Israëlieten de tabernakel voltooiden volgens de instructies die God aan Mozes had gegeven.

Exodus 39:32

Dit vers markeert het hoogtepunt van een proces dat niet alleen de fysieke bouw van een heiligdom beschrijft, maar ook een diepere boodschap bevat over de relatie tussen de wereld en Gods aanwezigheid daarin. Verschillende commentatoren, zoals de Of HaChaim en de Midrasj, Dit laat zien dat de tabernakel niet alleen een heilige plaats was, maar een microkosmos van de schepping zelf.

De tabernakel en de scheppingsdagen

De Midrasj (Bamidbar Rabbah 12:13) en de Midrasj Tanchuma (Pekudei 2:3) trekken een krachtige parallel tussen de bouw van de tabernakel en de schepping van de wereld:
• Eerste dagGod schiep de hemel en de aarde (Genesis 1:1). Wat de tabernakel betreft: "U moet gordijnen van geitenhaar maken als tent over de tabernakel" (Exodus 26:7). De hemel is als een dak over de aarde, net zoals de bedekkingen de tabernakel omhulden.
• Tweede dagGod schiep het firmament om de wateren te scheiden (Genesis 1:6). In de tabernakel: "Het voorhangsel zal u scheiden" (Exodus 26:33).
• Derde dagHet water werd verzameld en er verscheen droog land (Genesis 1:9). In de tabernakel: "Maak een bronzen wasbekken en een bronzen standaard om je mee te wassen" (Exodus 30:18).
• Vierde dagGod schiep de zon, de maan en de sterren (Genesis 1:14). In de tabernakel: "U zult een gouden menora maken" (Exodus 25:31).
• Vijfde dagGod schiep de vogels (Genesis 1:20). In de tabernakel: "De cherubijnen zullen hun vleugels uitslaan" (Exodus 25:20).
• Zesde dagGod schiep de mens (Genesis 1:27). In de tabernakel: "Breng Aäron en zijn zonen dichterbij om als priesters te dienen" (Exodus 28:1).
• Zevende dagGod voltooide de schepping en zegende de sabbat (Genesis 2:2-3). In de tabernakel: "Zo werd al het werk van de tabernakel voltooid" (Exodus 39:32) en "Mozes zegende hen" (Exodus 39:43).

De tabernakel als herstel van de wereld

De parallellen tussen de schepping en de Tabernakel tonen aan dat de bouw van de Tabernakel een daad van tikkun olam (herstel van de wereld) was. Na de zonde van het gouden kalf trok de Shechina (de Goddelijke Aanwezigheid) zich terug van het Joodse volk. Met de voltooiing van de Tabernakel keerde de Shechina echter terug en woonde opnieuw onder het volk.

We zien een parallel in de schepping als geheel. In Gan Eden was de Shechina aanwezig, maar na de zonden van Adam en Eva, Kaïn, Henoch en anderen trok de Shechina zich geleidelijk terug en steeg op van de aarde door de verschillende hemelen. De Shechina steeg op van de eerste naar de zevende hemel, totdat zeven rechtvaardige personen haar terugbrachten. Abraham bracht de Shechina van de zevende naar de zesde hemel, Isaak van de zesde naar de vijfde, Jakob van de vijfde naar de vierde, Levi van de vierde naar de derde, Kehat van de derde naar de tweede, Amram van de tweede naar de eerste, en uiteindelijk bracht Mozes de Shechina helemaal terug naar de aarde.Midrasj Rabba 19:7)

Or HaChaim benadrukt dat de woorden "zo deden zij" (Exodus 39:32) niet alleen verwijzen naar de tabernakel zelf, maar ook naar het naleven van alle mitswot. Dit betekent dat de tabernakel niet slechts een fysiek bouwwerk was, maar een geestelijke opdracht voor elke (Joodse) generatie: de wereld opnieuw heiligen.

Onze rol bij het voltooien van de schepping

Vandaag leven we in een wereld die nog steeds in ontwikkeling is. Net zoals de Israëlieten de tabernakel bouwden om Gods aanwezigheid in hun midden te brengen, zijn wij allen geroepen om de wereld door onze daden te vervolmaken. 

Het is belangrijk te begrijpen dat, hoewel Joden 613 geboden hebben en niet-Joden "slechts" 7 (die, zoals we weten, ook veel details bevatten), dit geen verschil maakt in waarde. Net zoals niet alle Joden de opdracht hebben om elke mitswa te vervullen – zoals die specifiek voor priesters of koningen gelden – zijn niet-Joden niet verplicht om alle geboden te vervullen die specifiek aan Joden zijn gegeven (zie Rambam, Wetten van Koningen, (hoofdstuk 10:10). Net zoals in het Jodendom een vrouw die vrijgesteld is van een mitswa (bijvoorbeeld het horen van de sjofar op Rosj Hasjana) ervoor kan kiezen om dit toch te doen, kunnen niet-Joden ervoor kiezen om bepaalde gebruiken over te nemen die overeenkomen met Joodse geboden, hoewel ze er niet aan gebonden zijn en in elk geval een bevoegde rabbijn geraadpleegd moet worden. Niemand mag de wetten zelf bepalen! Wat er werkelijk toe doet, is dat God wil dat ieder van ons Hem op zijn eigen unieke manier dient en de rol vervult die Hij voor ons in Zijn wereld heeft bestemd, ongeacht de specifieke geboden die we wel of niet verplicht zijn na te leven. Wat er werkelijk toe doet, is dat God ons allemaal wil – ieder van ons op de manier die Hij heeft gewild, op onze eigen plaats en in onze eigen rol.

De schepping van God is pas voltooid wanneer we samenwerken om de wereld een betere plek te maken. Hoewel Joden een unieke rol spelen in het brengen van het goddelijke in de wereld, hebben niet-Joden de essentiële verantwoordelijkheid om een morele en ethische samenleving te cultiveren. Of we nu Joods of niet-Joods zijn, onze daden van rechtvaardigheid, liefde en verbondenheid dragen bij aan de heiliging van de wereld, waarbij ieder van ons zijn of haar rol vervult in een goddelijke harmonie.

Zoals de Lubavitcher Rebbe zegt: "Door Gods geboden te volgen, Zijn Tora te bestuderen en de wereld te zuiveren door gebed en goede daden, voltooien we het werk dat de mensheid heeft gedaan sinds de verdrijving uit Gan Eden."“¹

Laten we daarom de lessen van de tabernakel ter harte nemen en elke dag werken aan het bouwen van een wereld waarin Gods aanwezigheid volledig geopenbaard wordt.

Door Angelique Sijbolts
Met dank aan Rabbi Tuvia Serber voor zijn feedback.

Gebruikte bron

Tanya, hoofdstuk 37 (46b).

1. Dagelijkse wijsheid: Inspirerende inzichten over de Toragedeelten van de Lubavitscher Rebbe. Deel 3, blz. 184. ︎

Teksten Mechon Mamre

© Copyright, alle rechten voorbehouden. Als je dit artikel leuk vond, moedigen we je aan om het verder te verspreiden.

Onze blogs kunnen tekst/quotes/verwijzingen/links bevatten die auteursrechtelijk beschermd materiaal bevatten van Mechon-Mamre.org, Aish.nl, Sefaria.org, Chabad.orgen/of VraagNoah.orgdie we gebruiken in overeenstemming met hun beleid.