בס"ד

Bescheidenheid en strengheid: lessen van Hillel en Shammai

In ons dagelijks leven worden we vaak geconfronteerd met keuzes die een bepaalde reactie van ons vereisen. Twee belangrijke eigenschappen die ons kunnen helpen bij het nemen van deze beslissingen zijn nederigheid en striktheid. Hoewel ze behoorlijk verschillend zijn, kunnen beide eigenschappen ons helpen het juiste pad te vinden en in overeenstemming met onze waarden te leven.

Bescheidenheid: De kracht van Hillel

Hillel was een groot wijs man, bekend om zijn nederigheid en bescheidenheid. Voor Hillel was nederigheid niet alleen een deugd, maar een levenswijze. Hij geloofde dat we ons altijd bewust moeten zijn van onze eigen beperkingen en moeten erkennen dat we deel uitmaken van een groter geheel in de wereld. Volgens Hillel komt de grootste wijsheid voort uit nederigheid – het vermogen om te erkennen dat er altijd meer te leren valt, dat we anderen kunnen helpen en dat we samen sterker zijn dan alleen.

Hillel leerde ons dat nederigheid niet betekent dat we onszelf kleiner maken, maar dat we onszelf in een breder perspectief plaatsen. Het betekent dat we anderen met respect behandelen, hun meningen waarderen en altijd naar het goede streven, zelfs als dat betekent dat we tegengestelde standpunten tolereren en er respectvol mee in gesprek gaan, in plaats van onze kernovertuigingen op te geven. Echt respect voor anderen vereist dat je hun perspectieven begrijpt zonder je eigen kernovertuigingen te verloochenen. Deze houding stelt ons in staat de wereld met meer mededogen te benaderen en open te blijven staan voor de verschillende manieren waarop mensen het goede nastreven.

Strengheid: De kracht van Shammai

Aan de andere kant was er Shammai, een andere grote wijze, bekend om zijn strengheid en vastberadenheid. Terwijl Hillel benadrukte dat we de wereld met zachtheid en geduld moesten benaderen, legde Shammai de nadruk op het belang van duidelijke regels, grenzen en principes. Volgens Shammai was het essentieel om niet toe te geven aan wat gemakkelijk of populair is, maar vast te houden aan de waarheid, hoe moeilijk die ook mag zijn.

De strengheid van Shammai was bedoeld om ervoor te zorgen dat de waarden van rechtvaardigheid en waarheid niet verwaterden. Hij benadrukte dat als we werkelijk willen groeien en ons ontwikkelen, we ons niet mogen laten afleiden door afwijkingen van het rechte pad. Waar Hillel kracht vond in geduld, vond Shammai kracht in discipline – de discipline om trouw te blijven aan wat rechtvaardig is, zelfs als het moeilijk is.

Bescheidenheid en strengheid in balans

Hoewel Hillel en Shammai twee verschillende benaderingen hadden, leerden ze ons dat beide eigenschappen – nederigheid en strengheid – onmiskenbaar waardevol zijn. De leer van de Lubavitcher Rebbe benadrukt dat deze eigenschappen elkaar niet uitsluiten, maar juist aanvullen. De Rebbe pleitte er vaak voor om "zich op een aangename manier te gedragen zonder principes op te offeren". Dit betekent dat men tegelijkertijd vriendelijkheid en respect voor anderen kan tonen, terwijl men een onwankelbare toewijding aan de waarheid behoudt. Het is niet altijd gemakkelijk om te bepalen wanneer we nederigheid moeten tonen en wanneer we streng moeten zijn, maar hun levens bieden ons een duidelijk voorbeeld van hoe we beide eigenschappen op de juiste momenten kunnen gebruiken. Deze benadering houdt niet in dat we anderen afwijzen, maar verheft hen juist door respectvolle dialoog aan te gaan en principes te handhaven die groei bevorderen.

In deze context leert Rav Kook ons dat, hoewel zowel Hillels nederigheid als Shammai's strengheid waardevol zijn, De aanpak van Shammai kan voor veel mensen lastig zijn om op een evenwichtige manier toe te passen. Strengheid kan, als er niet zorgvuldig mee wordt omgegaan, gemakkelijk leiden tot starheid of zelfs extremisme. Daarom volgt de Joodse traditie, hoewel ze beide benaderingen respecteert, over het algemeen het pad van Hillel. Zijn weg is geworteld in de waarheid, maar blijft toegankelijker en duurzamer voor de meeste mensen, waardoor we de principes hooghouden zonder in excessen te vervallen.

Strengheid kan, indien niet zorgvuldig toegepast, leiden tot overmatige starheid of zelfs extremisme. Daarom volgt de Joodse traditie in de praktijk het pad van Hillel. Zijn benadering is weliswaar geworteld in de waarheid, maar is toegankelijker en duurzamer voor de meeste mensen.

Hillels nederigheid leert ons dat we niet altijd alle antwoorden hebben, maar dat we door geduld en respect voor anderen de waarheid kunnen zoeken. Het is een uitnodiging om open te staan voor nieuwe perspectieven en onszelf nooit superieur te achten. Tegelijkertijd herinnert Shammai ons eraan dat er momenten zijn waarop we standvastig moeten blijven in wat juist is, zelfs als anderen het daar niet mee eens zijn. Maar omdat de weg van strengheid zo gemakkelijk verkeerd kan worden toegepast, leidt de traditie ons uiteindelijk naar Hillels weg – een evenwicht vinden tussen vriendelijkheid en toewijding aan de waarheid, op een manier die praktisch en duurzaam blijft.

De les die Hillel en Shammai ons kunnen leren

De wijsheid van Hillel en Shammai herinnert ons eraan dat we nooit de waarde van de ene eigenschap boven die van de andere mogen stellen. De waarheid is dat zowel nederigheid als strengheid essentieel zijn, maar het is belangrijk te begrijpen wanneer welke eigenschap van toepassing is. Zoals de oude wijze zei: "Laat al je daden gericht zijn op de hemel." Dit betekent dat we altijd moeten streven naar het hoogste goed, maar hoe we dat bereiken kan variëren afhankelijk van de situatie en de mensen om ons heen.

Voor de meeste mensen is het nodig om een voorbeeld te hebben om naar op te kijken. Grote denkers zoals Hillel en Shammai kunnen ons helpen het juiste pad te vinden. Hillel leerde ons hoe we nederigheid kunnen gebruiken om in harmonie met de wereld te leven, terwijl Shammai ons leerde hoe we standvastig kunnen blijven in onze overtuigingen en de waarheid kunnen beschermen. Maar zoals Rav Kook ons leert, hoewel we beiden moeten respecteren, volgen we in de praktijk de weg van Hillel, omdat die ervoor zorgt dat de waarheid wordt gehandhaafd zonder het risico van hardheid of verdraaiing.

Conclusie

In het leven staan we vaak voor de keuze tussen nederigheid en strengheid. De leer van Hillel en Shammai laat ons zien dat beide eigenschappen waardevol zijn, maar dat het belangrijk is om te weten wanneer we welke moeten toepassen. Hillels nadruk op geduld, respect en openheid contrasteert met Shammai's focus op discipline en standvastigheid in wat juist is.

De Lubavitcher Rebbe leert dat deze benaderingen complementair zijn en pleiten voor aangenaamheid zonder de principes te verloochenen. Dit sluit aan bij de visie van Rav Kook dat strengheid weliswaar noodzakelijk is, maar met zorg moet worden toegepast om excessen te vermijden. In de praktijk biedt Hillels weg – het balanceren van vriendelijkheid met waarheid – voor de meeste mensen de meest duurzame weg.

Uiteindelijk zouden we ernaar moeten streven het voorbeeld van Hillel en Shammai te volgen, door zowel nederigheid als strengheid te gebruiken om de uitdagingen van het leven met rechtvaardigheid, waarheid en mededogen aan te gaan.


Door Angelique Sijbolts
Met dank aan Batya Yaniger voor haar inspiratie en feedback, en aan Rabbi Moshe Bernstein voor zijn feedback.



Bronnen

“"En dit is ook de instructie aan al zijn discipelen en medewerkers en aan hen die zijn voorbeeld volgen: dat de manier van werken moet zijn zoals het vreugde brengt, dat men standvastig moet blijven en niets moet opgeven, maar het niet moet breken, maar het juist moet verheffen en dichter bij de Tora en de Mitzvot in het algemeen, en bij de Tora van het chassidisme in het bijzonder, moet brengen."“

Shabbat Pinchas, 14 Tammuz 5777. Torat Menachem Vol. 20, blz. 154-160

Shabbat 30, Ein Aya par 112, van Rav Kook

© Copyright, alle rechten voorbehouden. Als je dit artikel leuk vond, moedigen we je aan om het verder te verspreiden.

Onze blogs kunnen tekst/quotes/verwijzingen/links bevatten die auteursrechtelijk beschermd materiaal bevatten van Mechon-Mamre.org, Aish.nl, Sefaria.org, Chabad.orgen/of VraagNoah.orgdie we gebruiken in overeenstemming met hun beleid.