בס"ד
EEN GEDACHTE OVER PARSHAT BEHA'ALOTCHA 5786
In Parasjat Beha'alota komen we een opvallend en bijna verontrustend moment tegen. Het volk klaagt opnieuw – ditmaal over vlees. Hun verlangen naar Egypte keert terug en hun woorden impliceren spijt over de verlossing zelf. God antwoordt scherp: ze zullen vlees krijgen, niet voor één dag, niet voor tien, maar een hele maand lang – totdat het hen tegenstaat.
Vervolgens antwoordt Mozes.
In Numeri 11:21-22 stelt hij een eenvoudige maar indringende vraag: er zijn zeshonderdduizend mannen – hoe kan er in vredesnaam genoeg vlees zijn voor iedereen? Zelfs als alle kudden geslacht worden of alle vissen gevangen, lijkt het onmogelijk.
De vraag rijst: Twijfelt Mozes hier aan God?
Niet zo snel…
De klassieke commentaren tonen aan dat de woorden van Mozes niet als ongeloof moeten worden opgevat:
- Rashi over Numeri 11:21; 11:23Mozes uit geen twijfel aan God, maar beschrijft de aard van het volk. Hun klacht is geen oprechte zoektocht naar een oplossing; wat ze ook ontvangen, het leidt tot hernieuwde ontevredenheid.
- Ibn Ezra over Numeri 11:21Mozes redeneert binnen de grenzen van de natuur en ziet niet in hoe dit praktisch mogelijk zou kunnen zijn zonder een expliciet wonder.
- Chizkuni over Numeri 11:22-23 en Sforno over Numeri 11:22Het probleem zit hem niet in het voedsel zelf, maar in de innerlijke houding van de mensen.
Gezamenlijk tonen deze bronnen aan dat Mozes' woorden geen ontkenning van Gods macht zijn, maar een botsing tussen de goddelijke belofte en de menselijke realiteit.
Gods antwoord: een andere dimensie
God antwoordt kort maar krachtig: “Is Gods hand te kort?” (Numeri 11:23)
Met andere woorden, Mozes denkt nog steeds in menselijke termen van haalbaarheid en logistiek. Maar Gods handelen wordt niet beperkt door menselijke berekeningen.
Verderop in het hoofdstuk worden inderdaad grote hoeveelheden kwartels aangevoerd. Volgens Chizkuni, Dit houdt geen breuk met de natuur in, maar eerder dat God de natuur zelf stuurt.
Dus… twijfelde Mozes?
Misschien is de betere vraag: Wat voor soort leider is Mozes hier?
Mozes:
- denkt praktisch
- begrijpt de mensen (misschien wel té goed)
- stelt eerlijke vragen
Zijn woorden getuigen niet van een gebrek aan geloof, maar van een botsing tussen menselijke logica en goddelijke belofte.
En dat is precies wat hem geloofwaardig maakt: hij doet niet alsof er geen spanning bestaat.
Een ongemakkelijke spiegel
Misschien ligt de werkelijke spanning niet bij Mozes, maar bij het volk – en bij de mensheid zelf.
De mensen hadden:
- getuige geweest van wonderen
- ervaren verlossing
- ontving dagelijks manna
En toch blijft er ontevredenheid bestaan.
De vraag wordt scherper: Kan externe voorziening ooit een innerlijk tekort oplossen?
Soms is het antwoord nee. Soms moet iemand precies krijgen wat hij of zij verlangt om te ontdekken dat het niet voldoet aan wat hij of zij werkelijk zoekt.
Een diepere laag: rusteloosheid die in werkelijkheid verlangen is.
In een chassidische interpretatie van deze passage (Numeri 11:1; Sefer HaSichot 5751, deel 2, blz. 598-610) luidt het vers “Het volk zocht een voorwendsel.” Dit wordt niet gezien als simpele ondankbaarheid, maar als iets diepers.
De klacht is geen pure rebellie tegen God, maar een innerlijke onrust: het gevoel dat de huidige relatie met God oppervlakkig is. Wat op rebellie lijkt, is in werkelijkheid een verwrongen vorm van verlangen naar meer nabijheid.
De mensen proberen niet per se God te verlaten, maar Hem juist dieper te bereiken dan hun huidige ervaring toelaat. Omdat dit verlangen geen duidelijke vorm heeft, komt het naar voren als klachten en ontevredenheid.
De spiegel voor Noachiden
Voor degenen die het pad van de Zeven Noachitische Wetten bewandelen, is deze dynamiek herkenbaar.
Degenen die dit pad inslaan, komen vaak uit een leven met meer religieuze structuur, rituelen of identiteitskaders. Het loslaten daarvan kan eerder als verlies dan als bevrijding aanvoelen.
Er is richting, waarheid en verbondenheid met God, maar innerlijk kan er nog steeds een gevoel van: “Er ontbreekt iets.”
Hier ontstaat dezelfde spanning als in de woestijn: wat aanvoelt als een gemis, kan in feite een verlangen zijn naar een diepere verbondenheid met God, maar zonder dat dit nog een duidelijke vorm heeft.
Als dit niet wordt erkend, kan het leiden tot ontevredenheid over het eigen pad.
Waarderen wat ontvangen is
De kernboodschap van dit hoofdstuk is dan ook niet dat verlangen verkeerd is, maar dat het op de juiste manier gericht moet worden.
Tevredenheid betekent niet stagnatie, maar het besef dat het pad dat men heeft bewandeld reeds een volwaardige relatie met God is.
Voor de Noachieten betekent dit concreet:
- De stichting leert en leeft de principes nauwgezet na. De zeven Noachitische wetten en hun praktische toepassing
- Dit is geen minimum, maar een complete levenswijze met diepgang en groei.
- Groei schuilt in karaktervorming, studie en innerlijke ontwikkeling, niet in het aangaan van verplichtingen die niet bij dit pad horen.
Afsluitende gedachte
Mozes bevindt zich tussen twee realiteiten: een volk dat nooit tevreden lijkt te zijn, en God die laat zien dat Zijn hand nooit te kort is.
Voor de Noachieten blijft dezelfde spiegel bestaan:
De uitdaging is niet om meer te hebben, maar om trouw te blijven aan wat je hebt ontvangen – en om daarin dieper te groeien.
Door Angelique Sijbolts
Met dank aan Rabbi Moshe Bernstein
© Copyright, alle rechten voorbehouden. Als je dit artikel leuk vond, moedigen we je aan om het verder te verspreiden.
Onze blogs kunnen tekst/quotes/verwijzingen/links bevatten die auteursrechtelijk beschermd materiaal bevatten van Mechon-Mamre.org, Aish.nl, Sefaria.org, Chabad.orgen/of VraagNoah.orgdie we gebruiken in overeenstemming met hun beleid.