26 Sivan 5783 – 15 juni 2023

“Het is een land van melk en honing… maar de mensen zijn zeer machtig, en de steden zijn groot en goed versterkt…”

Toen Mozes op het punt stond het Joodse volk het Beloofde Land binnen te leiden, vroegen ze om eerst een groep spionnen vooruit te sturen. God stemde toe en Mozes gaf de twaalf uitverkoren spionnen de opdracht de sterkte van de Kanaänitische bevolking en de kwaliteit van het land te onderzoeken.

Na veertig dagen keerden de spionnen terug, en tien van hen rapporteerden (zoals hierboven) dat het land goed was, maar dat de inwoners zeer machtig waren en hun steden zwaar versterkt. Plotseling (vers 30) onderbrak Caleb hen en riep: "We moeten er onmiddellijk heen trekken en het land in bezit nemen, want we kunnen zeker overwinnen!" De tien spionnen hielden echter vol dat het land niet veroverd kon worden omdat de inwoners te machtig waren (vers 31). Door dit sombere bericht te accepteren, toonde het volk zijn gebrek aan geloof aan, en God veroordeelde hen tot een veertigjarige zwerftocht door de woestijn.

Aangezien God de verkenningsmissie had goedgekeurd, is het moeilijk te begrijpen waarom Hij zo fel reageerde op de bevindingen van de spionnen. Bovendien, wat was de aanleiding voor Calebs strenge uitbarsting na het eerste rapport van de spionnen? Ze rapporteerden immers slechts hun bevindingen.

De Midrasj beschrijft degenen die de hoop op het land hadden opgegeven als een "omgekeerde generatie" (Numeri Rabbah 16:5). De Lubavitcher Rebbe legde uit dat de fout van de spionnen erin bestond dat ze de volgorde omdraaiden van wat Mozes hen had opgedragen vast te stellen.

Mozes wilde Gods wil uitvoeren en het land Kanaän veroveren, dus gaf hij de spionnen de opdracht om eerst verslag uit te brengen over de sterkte van de inwoners. Toen de spionnen terugkeerden en de omstandigheden in het land begonnen te beschrijven, vermoedde Caleb dat hun interesse vooral uitging naar de materiële voordelen van Kanaän. Hij vreesde dat ze de moeite en het gevaar van de verovering zouden afwegen tegen de potentiële winst, en zouden concluderen dat het project niet de moeite waard was. In de hoop hen de mond te snoeren voordat ze twijfel onder het volk zouden zaaien, haastte Caleb zich om de spionnen het zwijgen op te leggen.

Na het incident met de spionnen volgt in de Tora het gebod om tzitzit, rituele franjes, aan de hoeken van een kledingstuk te bevestigen. Het verband tussen deze passages is niet alleen hun nabijheid. De Tora gebruikt een variant van het woord latoor elf keer in de beschrijving van de missie van de spionnen. Opvallend is dat de Tora ditzelfde woord gebruikt om het effect van het kijken naar de tzitzit te beschrijven: "...U zult niet afdwalen (tatooru) naar uw hart en naar uw ogen..." (15:39).

Volgens Rabbi Mendel Lewittes stelt de Tora hier dat zonde een proces is. Vaak wordt aangenomen dat onze ogen iets waarnemen en dat ons hart het vervolgens begint te begeren. De Tora stelt echter dat het proces in ons hart begint (in onze diepste waarden), wat bepaalt wat onze ogen waarnemen. Twee mensen zien een waardevol verloren voorwerp op straat; de een beschouwt het als een mitswa en probeert de eigenaar te vinden – de ander ziet het als een manier om zijn zakken te vullen.

Het probleem met de spionnen kwam voort uit hun kijk op het land Israël. Mozes, Caleb en zijn collega Jozua waren erop gericht Gods plan voor het Joodse volk om het land te veroveren uit te voeren. Daarom wilden ze de sterkte van de verdedigers vaststellen om een aanvalsplan te kunnen opstellen. De andere spionnen zagen het land als een potentiële bron van materiële voordelen en concentreerden zich daarom op de kwaliteiten ervan.

Het gebod van de tzitzit is gericht aan de spionnen en allen die net als zij dwalen – houding beïnvloedt de waarneming. Het geloof van de spionnen wankelde, omdat zij hun eigenbelang boven de wil van God stelden. De tzitzit nodigen ons uit om onze blik op hen te richten, nodigen ons uit om te mediteren over het pad van de Tora en leiden ons zachtjes om de wereld te zien in overeenstemming met het Goddelijke.


Door Rabbijn Michael Skobac

© Copyright, alle rechten voorbehouden. Als je dit artikel leuk vond, moedigen we je aan om het verder te verspreiden.

Onze blogs kunnen tekst/quotes/verwijzingen/links bevatten die auteursrechtelijk beschermd materiaal bevatten van Mechon-Mamre.org, Aish.nl, Sefaria.org, Chabad.orgen/of VraagNoah.orgdie we gebruiken in overeenstemming met hun beleid.