ERFZONDE VERSUS KWADE NEGATIE

בס"ד

Wat is het verschil tussen de leer van de 'erfzonde' zoals die in de kerk wordt onderwezen en de leer van de 'kwade neiging' zoals die in Judaïm wordt onderwezen?.

Wat is het verschil tussen de 'erfzonde' zoals die in het christendom wordt onderwezen en de 'kwade neiging' zoals die in het jodendom wordt onderwezen?.

In het christendom wordt aangenomen dat, nadat Adam en Eva ervoor kozen van de verboden vrucht te eten (Genesis 3:6), al hun nakomelingen vanaf dat moment met een verdorven natuur geboren worden. Dit is gedeeltelijk waar, in die zin dat de neiging tot het kwaad in de mens zelf aanwezig is en niet een externe factor is, zoals de slang. Het christendom leert dat ieder mens vanaf dat moment inherent geneigd is om tegen God in opstand te komen en niet anders kan dan zondigen. Dit is een vergissing, omdat het de persoonlijke verantwoordelijkheid wegneemt. Kortom, wanneer we voor de keuze tussen goed en kwaad staan, neigt onze natuur er standaard toe om voor het kwaad te kiezen; dit staat ook bekend als de erfzonde. Het christendom leert dus dat zonde een toestand is waarin mensen zich vanaf hun geboorte bevinden. Hiervoor wordt vaak Psalm 51:5 (Hebreeuws Bijbelvers 7) aangehaald.

KJVZie, ik ben in ongerechtigheid geboren, en in zonde heeft mijn moeder mij ontvangen.

Mamre Zie, ik ben in ongerechtigheid geboren, en in zonde heeft mijn moeder mij ontvangen.

We zullen dit vers verderop in deze blog verder onderzoeken. Allereerst willen we erop wijzen dat het Jodendom, gebaseerd op de Tanach, niet gelooft dat zonde een toestand is waarin een persoon zich bevindt. Zonde is een handeling, een verkeerde daad/keuze die een persoon maakt. We zien dit bijvoorbeeld in Genesis 8:21

Een neiging is geen toestand waarin een persoon zich bevindt, maar een keuze die hem wordt voorgelegd, misschien een keuze die hem gemakkelijk verleidt om verkeerd te kiezen, maar niettemin een keuze. God leert dat, zoals blijkt uit... Genesis 4:7, Hoewel het moeilijk kan zijn, kan iemand deze neiging overwinnen.[1]

Dit is een fundamenteel verschil. In het christendom kan een persoon niet echt goed doen, maar in het jodendom wordt de vraag aan het individu gesteld welke keuze hij of zij wil maken, een keuze die hij of zij kan maken omdat die hem of haar na aan het hart ligt, zoals we lezen in Deuteronomium 30:14

Ibn Ezra legt in zijn commentaar op Deuteronomium uit:

Het hart vormt immers de kern van de geboden. De geboden die betrekking hebben op het hart zijn de belangrijkste. Daaronder vallen de geboden om in God te geloven, God lief te hebben, enzovoort.

Als iemand in God gelooft en God liefheeft, zal het gemakkelijk zijn om de juiste keuze te maken.

Zie ook Psalm 37:27

De kwade neiging, of het kwade verlangen, wordt in het jodendom beschouwd als iets wat God geschapen heeft om de vrije wil van de mens mogelijk te maken. Dat God het kwaad geschapen heeft, is te vinden in... Jesaja 45:7

De mens is geschapen naar het beeld van God, en zonder de neiging tot het kwaad zouden mensen simpelweg doen wat God wil, net als engelen, zonder vrije wil. Engelen zijn "slechts" geschapen om een enkele missie te vervullen, een missie die het doel van hun magnifieke, maar beperkte bestaan definieert. Vrije wil is echter essentieel voor de mensheid. Deze vrije wil stelt mensen in staat om God vrijwillig te dienen en maakt interactie tussen God en de mensheid mogelijk. God beloont hen die naar Hem luisteren en ernaar streven de wereld te verbeteren, door hen leven te schenken. Omgekeerd kiezen zij die zich tegen God verzetten voor de dood, zoals vermeld in Deuteronomium 30:19

Mensen kunnen deze keuze tussen leven en dood maken, zoals we hebben gezien in Deuteronomium 30:14.Vanuit mijn perspectief als Noachiet lijkt deze keuze gemakkelijker dan voor een Jood. De Noachitische wetten zijn allemaal logische geboden, en voor degenen die in God geloven, is er het begrip dat God deze wetten heeft gegeven om ervoor te zorgen dat de wereld en de samenleving leefbaar en rechtvaardig blijven. Het besef dat deze geboden goddelijk zijn gegeven voor iemands eigen welzijn en voor het welzijn van de samenleving, maakt het gemakkelijker om ze na te leven. Geloof in God moedigt mensen aan om dieper na te denken over de fundamentele morele intuïties die de hele mensheid aangaan. Dit is anders dan sommige Joodse geboden die misschien niet logisch lijken en alleen worden nageleefd omdat God ze gebiedt; bijvoorbeeld, waarom zou men geen kleding van wol en linnen mogen dragen?[2]

Uit het bovenstaande blijkt dat de “erfzonde” en de “kwade neiging” in de eerste plaats verband houden met de vrije wil die mensen bezitten, met het vermogen om het goede te kiezen. Het jodendom leert, op basis van de Tenach, dat mensen goede keuzes kunnen maken en daarom ook in staat zijn hun verkeerde keuzes te begrijpen en er spijt van te hebben. Men kan er dan voor kiezen zich tot God te wenden en om vergeving te vragen, zoals koning David deed na zijn zonde met Bathseba, en onmiddellijk vergeving van God ontving via de profeet Nathan. 2 Samuel 12:13

Dit stelt mensen in staat zichzelf te verbeteren en spirituele groei te bereiken.

Het christendom leert dat hoewel mensen God om vergeving kunnen vragen, Hij die niet zal schenken. Omdat mensen van nature zondig zijn, moeten ze deze vergeving via een tussenpersoon ontvangen. Dit is een door mensen bedachte constructie die nergens in de Tenach te vinden is. Omdat mensen in het christendom van nature zondig zijn, zijn ze over het algemeen minder geneigd hun kwaliteiten te verbeteren; ze zijn wellicht eerder geneigd te accepteren wie ze zijn, wat doorgaans leidt tot spirituele stagnatie. Dit roept de vraag op of iemand spiritueel kan stagneren of alleen in staat is tot ontwikkeling of achteruitgang. In het christendom zien we vaker een achteruitgang. Ter illustratie, neem gewichtsverlies: als je weet dat je je streefgewicht kunt bereiken, doe je er alles aan, maar als je gelooft dat het er niet toe doet wat je doet, zou je zomaar een extra koekje kunnen eten, wat leidt tot gewichtstoename in plaats van gewichtsverlies.

Afkomstig uit een christelijke achtergrond, een afsplitsing die geloofde in de uiteindelijke verlossing van alle mensen, kan ik bevestigen dat het christendom iemand vaak geestelijk lui maakt. De mensen om me heen en ik leefden een leven waarin we onze fouten erkenden en onszelf wilden verbeteren, maar we begonnen er nooit echt aan omdat het een zinloze poging leek. Het ging erom te accepteren wie je was en je te richten op de verlossing die voor je lag… In het jodendom heb je de periode vóór Rosj Hasjana (de tijd waarin de wereld wordt geoordeeld) waarin je bewust reflecteert op je gedrag, wat je het afgelopen jaar verkeerd hebt gedaan en hoe je het komende jaar beter zult worden. Deze periode van reflectie is ook erg nuttig voor Noachieten. Daarnaast hebben Joden de periode van de Omer-telling, waarin ze werken aan de verschillende karaktereigenschappen van de mens. Hoewel een Noachiet de Omer niet expliciet telt, kan hij deze periode toch gebruiken om zijn karaktereigenschappen te verbeteren, juist omdat je in deze periode gemakkelijker gebruik kunt maken van diverse lessen, apps en YouTube-kanalen die extra aandacht besteden aan dit aspect van het jodendom.

Nu zou je kunnen zeggen: prima, maar we hebben nog steeds... Psalm 51 waar we lezen:

Als we in de Bijbel teksten vinden die leren dat mensen een vrije wil hebben en de juiste keuze kunnen maken, kan het niet zo zijn dat er een tekst is die het tegendeel beweert. Het is belangrijk te beseffen dat deze psalm door David is geschreven naar aanleiding van zijn zonde met Bathseba. Poëtisch gezien geeft hij uiting aan zijn begrip van de ernst van zijn zonde. Het is echter poëtisch, net zoals de verzen 9 en 10 poëtisch zijn. Want sinds wanneer reinigt hyssop, en sinds wanneer breekt God letterlijk de botten van een mens?

“De pure en eenvoudige Bijbel”" wijst erop dat als David hier letterlijk zou zeggen dat hij in zonde geboren is, hij juist het tegenovergestelde zou doen van zijn zonde belijden. Sterker nog, hij zou God verantwoordelijk houden voor zijn zonde. David schrijft immers in Psalm 139:13 dat het God is die hem in de moederschoot heeft gevormd.

Indirect zou God dus de oorzaak van zijn zonde zijn, wat ons doet denken aan het verhaal van Adam en Eva, die de schuld zo ver schoven dat Adam God zelfs van de zonde beschuldigde, omdat het God was die Eva aan Adam had gegeven.

Dit was precies wat mij werd geleerd toen ik nog christen was. Het was Adams schuld dat ik zondigde, en het zou de verdienste van de tweede Adam (Jezus) zijn dat ik weer zonder zonde zou zijn, en alles daartussenin, daar kon weinig aan gedaan of veranderd worden.

Mogen we tot het inzicht komen dat de kwade neiging er is om ervoor te zorgen dat we onze vrije wil gebruiken om met God in contact te treden door middel van de geboden die Hij ons heeft gegeven, 613 voor Joden en 7 voor niet-Joden, zodat we leren om voor het leven te kiezen.

Door Angelique Sijbolts

Bronnen en aantekeningen:

YouTube Rabbi Tovia Singer: Jodendom versus christendom over zonde
De Pure en Eenvoudige Bijbel op YouTube: Worden wij in zonde geboren? | Psalm 51:5

[1] Jullie zijn mijn getuigen, door Rabbi Yisroel C. Blumenthal
[2] De Lubavitcher Rebbe wijst erop dat alle “niet-logische” geboden uiteindelijk een logische reden hebben, maar dat die reden aanvankelijk vaak voor ons als mensen verborgen blijft. Het enige gebod dat werkelijk geen logische reden lijkt te hebben, is het gebod betreffende de rode koe, dat gebruikt wordt om priesters te reinigen die onrein zijn geworden door contact met een lijk.

Tekst Mechon Mamre

© Copyright, alle rechten voorbehouden. Als je dit artikel leuk vond, moedigen we je aan om het verder te verspreiden.

Onze blogs kunnen tekst/quotes/verwijzingen/links bevatten die auteursrechtelijk beschermd materiaal bevatten van Mechon-Mamre.org, Aish.nl, Sefaria.org, Chabad.orgen/of VraagNoah.orgdie we gebruiken in overeenstemming met hun beleid.