Beshalach (Exodus 13:17-17:16 )
Shemos, 13:18: “De kinderen van Israël waren‘chamushim'’ toen ze vanuit Egypte oprukten.”
Rashi, 13:18, Dh: Chamushim: Chamushim Dit betekent dat één op de vijf vertrok en vier op de vijf stierven tijdens de drie dagen van duisternis:
Targum Yonasan, ibid: “…Elk van de Israëlieten kwam met vijf kinderen toen ze het land Egypte verlieten.”
Targum Yerushalmi, ibid: “Toen het volk Egypte verliet, waren ze gewapend met goede daden.”
De Thora stelt dat het Joodse volk het land Egypte heeft verlaten.‘chamushim'’. De wijzen geven drie ogenschijnlijk ongerelateerde interpretaties van wat dit betekent. Rashi zegt in zijn tweede uitleg, gebaseerd op de Mechilta en de Midrasj Tanchuma, dat het verwant is aan het Hebreeuwse woord voor vijf, '‘chamesh'’ En het betekent dat een vijfde van het Joodse volk Egypte verliet, terwijl de andere vier vijfde stierven tijdens de plaag van de duisternis. De Targum Yonasan verbindt het woord ook met het getal vijf, maar vermeldt dat de betekenis van chamushim Dat elk gezin met vijf kinderen vertrok. Tot slot verklaart de Targum Yerushalmi het woord chamushim als 'gewapend', maar niet letterlijk dat de mensen met wapens bewapend waren.,1 Het betekent eerder dat ze gewapend waren met goede daden.
Er zijn een aantal vragen over deze uiteenlopende interpretaties: Ten eerste lijkt het moeilijk te verklaren dat er zulke schijnbaar verschillende interpretaties mogelijk zijn voor één enkel woord. Ten tweede stelt de Be'er Yosef de uitleg van de Targum Yonasan ter discussie, namelijk dat elk gezin met vijf kinderen vertrok. Hij merkt op dat de eenvoudige interpretatie van de Targum is dat elk gezin niet meer of minder dan vijf kinderen had – het is zeer moeilijk te accepteren dat elk gezin hetzelfde aantal kinderen had. De Be'er Yosef stelt ook de Targum Yerushalmi ter discussie, waarin staat dat ze vertrokken met goede daden. Naar welke goede daden verwijst dit? De rabbijnen vertellen ons dat toen het Joodse volk Egypte verliet, ze geen mitswot (geboden) op hun naam hadden staan. Daarom gaf God hen de mitswot van Brit Mila (besnijdenis) en Korban Pesach (Pascal Lamb). Naar welke 'goede daad' verwijst de Targum Yerushalmi dan?
De Be'er Yosef legt uit dat de drie verklaringen nauw met elkaar verbonden zijn. Hij concentreert zich eerst op Rashi's verklaring dat vier vijfde van de kinderen stierf – hij suggereert dat alleen volwassenen stierven, maar dat hun kinderen onschuldig waren en daarom in leven bleven. Bijgevolg was vier vijfde van alle kinderen wees. Dit leidt tot de interpretatie van de Targum Yonasan dat ze elk met vijf kinderen vertrokken. De Be'er Yosef legt uit dat de Targum Yonasan niet letterlijk bedoelt dat elk echtpaar vijf kinderen had, maar dat ze met vijf sets kinderen vertrokken. De overlevende volwassenen adopteerden vier sets kinderen die zonder ouders waren achtergebleven; dus, naast hun eigen kinderen, vertrok elk echtpaar met vijf sets kinderen.
Hiermee verbindt de Be'er Yosef de Targum Yerushalmi met de bewering dat ze met goede daden vertrokken – hun goede daden bestonden eruit dat elke overlevende volwassene vrijwillig vier sets weeskinderen adopteerde, ondanks hun eigen moeilijke situatie. Het is al moeilijk genoeg om één kind mee te nemen op een normale reis, maar in dit geval bevonden de mensen zich in een zeer onzekere situatie, op het punt om aan een zware reis door de woestijn te beginnen, en toch namen ze met plezier vele hulpeloze kinderen mee. Zo zinspeelt de Tora op de grote goedheid die de mensen toonden toen ze Egypte verlieten.
De Be'er Yosef citeert vervolgens een Thora-geleerde die suggereert dat naar deze goede daad wordt verwezen in het vers in Jeremia, waar God zegt: "Ik heb aan u gedacht, aan de goedheid van uw jeugd... toen u Mij volgde in de woestijn, in een onbewerkt land."“2. De vriendelijkheid die hier wordt genoemd, kan verwijzen naar de barmhartigheid waarmee de weeskinderen werden opgevangen, ook al stonden ze op het punt een dorre woestijn in te trekken.
Uit de uitleg van de Be'er Yosef kunnen vele lessen worden getrokken. Een daarvan is dat er momenten zijn waarop iemand zelf in moeilijkheden verkeert en zich 'vrijgesteld' voelt van het helpen van anderen in hun lijden, omdat hij zelf zo gebukt gaat onder zijn eigen problemen. Hoewel dit in zekere zin begrijpelijk kan zijn, leert het voorbeeld van de vriendelijkheid die het Joodse volk betoonde toen ze Egypte verlieten, dat het tonen van vriendelijkheid wanneer iemand zich in een moeilijke situatie bevindt, als een zeer waardevolle eigenschap wordt beschouwd. De profeet verwijst hier zelfs naar wanneer hij de vriendelijkheid van het volk beschrijft toen ze de gevaarlijke woestijn introkken.
Door Rabbijn Yehonasan Gefen
Opmerkingen
- Rashi legt in zijn eerste uitleg inderdaad uit dat het betekent dat ze 'gewapend' met wapens vertrokken.
- Jeremia, hoofdstuk 2.
WEKELIJKSE TORAH PORTIE,
© Copyright, alle rechten voorbehouden. Als je dit artikel leuk vond, moedigen we je aan om het verder te verspreiden.
Onze blogs kunnen tekst/quotes/verwijzingen/links bevatten die auteursrechtelijk beschermd materiaal bevatten van Mechon-Mamre.org, Aish.nl, Sefaria.org, Chabad.orgen/of VraagNoah.orgdie we gebruiken in overeenstemming met hun beleid.
Dutch 
English 
French 
Spanish 
Italian 
German 
Hebrew 
Korean