בס"ד

Parasjat Bo bespreekt de laatste plagen en het ontnemen van de vrije wil van de farao. Nadat de farao tijdens de eerste plagen zijn hart had verhard, strafte de Schepper hem "met gelijke munt" en ontnam hem het vermogen om het goede te kiezen ("Want Ik heb zijn hart verhard"). Het doel van het verharden van zijn hart was om de farao te laten zien dat hij niet zijn eigen meester is, maar een instrument in de handen van de Goddelijke Voorzienigheid. Dit leidt tot een fundamentele vraag:

Waarom werd farao gestraft omdat hij weigerde de Israëlieten vrij te laten, nadat hem de keuzevrijheid was ontnomen?

De reden voor het ontnemen van zijn keuzevrijheid was de uitspraak van Farao: "Wie is de HEER dat ik Zijn stem zou gehoorzamen?", wat een oneerbetoon aan de Schepper inhoudt. Het verbod op godslastering is een van de zeven Noachitische wetten. De plicht van een Noachiet is de Schepper te erkennen, Hem te dienen en Zijn naam te eren. Farao was ook gebonden aan dit gebod, maar door zijn woorden lasterde en beschimpte hij Hashem, waarmee hij dit verbod overtrad. Farao zag zichzelf als een afgod. Het verbod op afgoderij is aanwezig in alle drie de "kledingstukken van de ziel": gedachten, woorden en daden.


Waarom moet de gedachte aan afgoderij vermeden worden? Gedachten worden wel een 'subtiel gewaad' genoemd, dichter bij de menselijke ziel dan spraak of daden. Onze wijzen leren dat 'ieder die afgoderij erkent, het is alsof hij Gods naam heeft gelasterd en beschimpt' (Rambam, Wetten van afgoderij, hoofdstuk 2). De gedachte dat de wereld wordt geregeerd door vreemde machten (afgoderij) is op zichzelf een onderdeel van het verbod op godslastering en heiligschennis (Rabbi Jonatan Shteif, Mitzvot Hasham, blz. 315-318). Wanneer iemand (Jood of niet-Jood) een buitenlandse autoriteit in zijn hart en geest als godheid aanvaardt, ontkent hij Gods eenheid in zijn gedachten en ontheiligt hij Zijn eer. Het wordt ook beschouwd als een onderdeel van het verbod op afgoderij.

Een gedachte aan afgoderij is dus tegelijkertijd een vorm van godslastering jegens de hemel op het moment dat die gedachte opkomt, én een onderdeel van het verbod op afgoderij. Hoewel een aardse rechtbank iemand niet kan straffen voor zijn gedachten, blijft de spirituele impact ervan wel onderworpen aan het goddelijke oordeel. Het zuiver houden van onze gedachten is essentieel voor een ware relatie met de Schepper.


Zelfs nadat God het hart van Farao had verhard, was er nog een weg terug? Het antwoord is ja. Omdat Farao zijn gedachten en woorden had bezoedeld, werd goddelijke hulp bij het openen van de poorten van berouw onthouden. De weg was echter niet volledig afgesloten. Zelfs zonder hemelse hulp kan iemand zich nog steeds bekeren door buitengewone persoonlijke inspanning. Farao werd gestraft omdat hij die inspanning niet leverde; hij bekeerde zich niet, hoewel de mogelijkheid – hoe moeilijk ook – bleef bestaan.


Hieruit kunnen we leren hoe essentieel het is om de drie gewaden van de ziel zuiver te houden en te wijden aan de dienst van God. Zelfs in gedachten, waar geen fysieke handeling plaatsvindt, is het van groot belang om negatieve gedachten te vermijden en positieve reflecties op de oneindige grootheid van de Schepper te bevorderen. Het pad van de Noachiet gaat niet alleen over het 'niet doen' van kwaad; het gaat over het 'doen' van goed door Gods aanwezigheid in de wereld te erkennen. Dit dient als voorbereiding op de vervulling van de uiteindelijke bestemming: "Want zij zullen Mij allen kennen, van de kleinste tot de grootste onder hen," in de ware en volledige Verlossing.

Door Rabbijn Moshe Bernstein

Bron: Rabbi Jonatan Shteif, Mitzvot Hasham pagina 315-318. De Goddelijke Code Rabbi Moshe Weiner Hebreeuwse editie pagina 110. Likutei Sichos Vol. 6 pagina 57. Exodus 5:2.




Als je meer vragen wilt om over na te denken, BEKIJK DE ANDERE BLOGS VAN RABBI MOSHE BERNSTEIN

© Copyright, alle rechten voorbehouden. Als je dit artikel leuk vond, moedigen we je aan om het verder te verspreiden.

Onze blogs kunnen tekst/quotes/verwijzingen/links bevatten die auteursrechtelijk beschermd materiaal bevatten van Mechon-Mamre.org, Aish.nl, Sefaria.org, Chabad.orgen/of VraagNoah.orgdie we gebruiken in overeenstemming met hun beleid.