בס"ד
Parasjat Korach
Deze week lezen we over de opstand van Korach tegen zijn neven Mozes en Aäron. Hij klaagde erover dat zij zich boven de rest van het volk verhieven, terwijl iedereen heilig was. Hij wilde zelf echter ook leider zijn, dus wat was zijn probleem met Mozes en Aäron?
Gebaseerd op Likkutei Sichot, deel 8, blz. 114
Parashat Korach: Leiderschap, conflict en verbinding
Het Toragedeelte van deze week heet Korach, genoemd naar Korach, een neef van Mozes en Aäron, die broers waren.
Korach organiseerde een opstand tegen zijn neven Mozes en Aäron. Hij daagde hen uit met de volgende woorden:
“De hele gemeente is heilig. God is in ieder van hen aanwezig. Waarom verheffen jullie jezelf dan boven de rest van het volk? Waarom stellen jullie jezelf boven de hele gemeente?”
Om te beginnen moeten we een heel eenvoudig feit begrijpen: Korach zelf behoorde tot de stam van Levi.
De Levieten stonden al boven de rest van het volk in de zin dat ze een unieke rol en verantwoordelijkheid hadden. Boven hen stonden de priesters, de Kohanim, Maar de Levieten zelf maakten ook deel uit van een groep die was afgezonderd voor dienstverlening.
Korach maakte deel uit van die leiderschapsstructuur.
Bovendien vertelt de Torah ons dat Korach 250 mannen verzamelde om zich bij zijn opstand tegen Mozes aan te sluiten. Dit waren geen gewone mensen; het waren leiders van de gemeente.
We moeten ons dus afvragen: als zij zelf leiders waren, hoe konden ze dan beweren: "Waarom verheffen jullie jezelf boven iedereen?"“
Bovendien zegt Mozes, wanneer hij Korach antwoordt:
“'Is het niet genoeg dat God u heeft uitgekozen om Leviet te zijn? Streeft u er ook naar om priester te worden?'”
Hieruit blijkt dat Korach niet tegen leiderschap op zich was, noch tegen het idee dat sommige mensen meer verantwoordelijkheid dragen dan anderen. Hij was immers zelf al een leider en streefde naar een nog hogere positie.
Waar was Korach nu eigenlijk naar op zoek? Wat zocht hij werkelijk?
Hij verzette zich niet tegen leiderschap als zodanig, maar tegen het type leiderschap dat Mozes en Aäron vertegenwoordigden.
Om dit te begrijpen, moeten we eerst de aard van meningsverschillen zelf begrijpen.
Het doel van meningsverschillen
In het Hebreeuws wordt een geschil of ruzie een genoemd. machloket.
De waarheid is dat elk idee dat in de wereld bestaat uiteindelijk van God afkomstig is. Er is niets dat we kunnen bedenken dat niet op de een of andere manier door God is geschapen. Anders zou het nooit in ons opkomen.
Dit betekent niet dat elke gedachte goed is of dat we ernaar moeten handelen. We hebben een vrije wil en moeten zelf kiezen hoe we de talenten en ideeën die God ons heeft gegeven, gebruiken.
Als mensen echter in staat zijn tot discussiëren, van mening verschillen en zelfs in opstand komen, dan komt dat doordat deze mogelijkheden door God zijn geschapen.
Waar zien we dit idee voor het eerst terug in de Torah?
Op de tweede dag van de schepping scheidde God het water boven van het water beneden. De tweede dag bracht verdeeldheid en scheiding met zich mee.
Als we kijken naar het einde van elke dag van de schepping, zegt de Torah gewoonlijk: "En God zag dat het goed was."“
Maar op de tweede dag ontbreekt deze zin.
God heeft niet gezegd dat het werk van de tweede dag goed was.
Onze wijzen leggen uit dat scheiding en onenigheid op zichzelf niet goed zijn.
Op de derde dag staat echter in de Tora tweemaal: "En God zag dat het goed was": eenmaal voor de voltooiing van het werk van de vorige dag en eenmaal voor het werk van de derde dag zelf.
Dit leert ons dat hoewel meningsverschillen op zich niet goed zijn, ze tot iets positiefs kunnen leiden wanneer ze worden verfijnd en opgelost.
Na een ruzie ontstaat de mogelijkheid tot vrede.
Twee mensen kunnen het oneens zijn – de een zegt ja, de ander zegt nee – maar ze kunnen tot een hoger niveau van begrip komen. Ze kunnen iets groters dan zichzelf erkennen en dat hogere perspectief gebruiken om vrede tussen hen te stichten.
Korach omarmde het negatieve aspect van onenigheid, maar hij slaagde er niet in de positieve uitkomst te bereiken die daaruit zou moeten voortvloeien: verzoening.
Aarons leiderschap
Hoe zien we dit idee terug in het verhaal van Korach?
Korach verzette zich tegen het soort leiderschap dat Aaron belichaamde.
Aarons leiderschap was gebaseerd op verbondenheid. Onze wijzen leggen uit dat Aaron van vrede hield en vrede nastreefde in elk aspect van zijn leven.
Als twee mensen een zakelijk geschil hadden, zou Aaron elk van hen benaderen en helpen om tot een verzoening te komen.
Als een echtpaar ruzie had, probeerde Aaron de vrede tussen hen te herstellen.
Hij probeerde voortdurend mensen samen te brengen.
Dit helpt verklaren waarom de hele natie om hem rouwde toen Aaron overleed.
De Torah vertelt ons dat heel Israël om Aäron rouwde.
Toen Mozes stierf, vermeldt de Torah specifiek dat de mannen om hem rouwden. Maar toen Aäron stierf, rouwden zowel mannen als vrouwen om zijn verlies.
Waarom?
Omdat Aaron ieders leven had geraakt. Hij had de vrede hersteld tussen echtparen, tussen buren en tussen leden van de gemeenschap.
Korach verzette zich tegen dit leiderschapsmodel.
Volgens hem was leiderschap vergelijkbaar met de scheiding die op de tweede dag van de schepping werd gecreëerd: er zijn leiders en volgelingen, en de twee blijven van elkaar onderscheiden.
Mozes, Aäron en de priesters belichaamden de tegenovergestelde benadering.
Ja, leiderschap vereist structuur. Sommige mensen weten meer, anderen minder. Sommigen zijn geroepen om te leiden, terwijl anderen geroepen zijn om te volgen.
Als iedereen tegelijkertijd de leiding probeert te nemen, is het onmogelijk om vooruit te komen.
Een gemeenschap heeft leiders nodig.
Maar leiders moeten verbonden blijven met de mensen die ze dienen.
Een ware leider begrijpt de behoeften van de mensen, voelt hun zorgen aan en blijft zich bewust van hun realiteit.
Pas dan kan iemand het soort leider worden dat in de Torah beschreven staat.
Korach wilde ook leidinggeven, maar zijn leiderschapsmodel sloot niet aan bij de werkelijke behoeften van het volk.
Het antwoord van de Torah
Na de opstand van Korach introduceert de Torah de geschenken die het volk aan de priesters moest geven: delen van de oogst, wol en andere offergaven.
Waarom reageert de Tora op de opstand van Korach met deze geboden?
Omdat deze geschenken een duurzame relatie creëerden tussen het volk en hun leiders.
De mensen kwamen regelmatig naar de priesters. Ze spraken met hen, leerden van hen en zochten hun raad.
De priesters ontvingen materiële steun, maar boden in ruil daarvoor wijsheid, onderwijs en geestelijk leiderschap.
De relatie was wederzijds.
Op deze manier herstelt de Tora de fout van Korach door de band tussen de leiding en het volk te versterken.
De les is duidelijk.
Als je een leider wilt zijn die de waarden en leerstellingen van de Torah naleeft, moet je je bewust blijven van de mensen die je leidt.
Je moet rekening houden met hun behoeften, niet alleen met jouw behoeften.
Echt leiderschap gaat niet over jezelf boven anderen verheffen.
Het gaat erom je positie te gebruiken om te dienen, verbindingen te leggen en vrede te brengen.
Goede sjabbat.
Spreekbeurt van rabbijn Tuvia Serber
Het bovenstaande is een weergave van de gesproken tekst die is omgezet naar geschreven tekst.
© Copyright, alle rechten voorbehouden. Als je dit artikel leuk vond, moedigen we je aan om het verder te verspreiden.
Onze blogs kunnen tekst/quotes/verwijzingen/links bevatten die auteursrechtelijk beschermd materiaal bevatten van
Mechon-Mamre.org, Aish.nl, Sefaria.org, Chabad.orgen/of VraagNoah.orgdie we gebruiken in overeenstemming met hun beleid.