Pekudei (Exodus 38:21-40:38 )

De wijzen hebben de twee feesten Poerim en Chanoeka ingesteld, die beide belangrijke gebeurtenissen in de geschiedenis van het Joodse volk herdenken. Er bestaan echter een aantal verschillen tussen de twee feesten. Door deze verschillen te analyseren, kunnen we een dieper inzicht in deze feesten verkrijgen. In dit geval zullen we ons richten op Poerim.

Een opvallend verschil tussen Purim en Chanoeka is dat er veel meer mitswot zijn ingesteld voor Purim. Tijdens Chanoeka is er slechts één specifieke mitswa: het aansteken van de menora.1 Daarentegen zijn er op Poerim maar liefst vier verplichte mitswot: het lezen van de Megillah; het nuttigen van de feestmaaltijd; Mishloach Manot (het geven van cadeaus aan vrienden); en Matanot La'evyonim (geven aan de armen). Daarnaast worden de dagen van Purim ook wel "dagen van feest en vreugde" genoemd.“2, wat betekent dat we verplicht zijn om te feesten (via de seudah) en in het algemeen, om vrolijk te zijn.

Waarop is het grote aantal mitswot in vergelijking met Chanoeka gebaseerd? De Vilna Gaon3 Hij biedt een fascinerende verklaring die ons begrip van Purim aanzienlijk kan verdiepen. Hij legt uit dat deze mitswot komen om de dreiging van onze vijand, Haman, tegen te gaan. Het vers in de Megillah beschrijft Hamans plannen om het Joodse volk te vernietigen: "Om alle Joden te vernietigen, te vermoorden en uit te roeien... en hun bezittingen te plunderen."“4 Deze termen voor vernietiging lijken zich te herhalen – waar verwijst elk specifiek punt naar?

De Gra legt het uit in de woorden van Rabbi Immanuel Bernstein.5:

Vernietigen (lehashmid): de term shmad verwijst naar geestelijke vernietiging, gerelateerd aan de neshamah (ziel). Met de vernietiging van het Joodse volk zouden ook hun spirituele inspanningen ophouden. Moorden (leharogDit verwijst naar het fysiek doden van hen en het beëindigen van hun nefesh (levenskracht). Uitroeien (le'abedZelfs nadat hij hen had gedood, wilde Haman elk spoor van hun fysieke bestaan uitwissen, zodat er geen enkel overblijfsel van hen zou overblijven – in welke vorm dan ook.6 Om hun bezittingen te plunderen (u'shlalam lavuzHun bezittingen zouden in handen van anderen komen en opgaan in het bezit van de algemene bevolking. Zo zou hun naam volledig verdwijnen en zouden ze zelfs niet meer bekendstaan als "de voormalige eigenaren van deze bezittingen".“

Deze vier aspecten van vernietiging corresponderen met de vier samenstellende delen van de menselijke essentie: zijn ziel; zijn fysieke levenskracht (nefesh); zijn lichaam; en zijn bezittingen. Haman probeerde de Joden niet alleen fysiek te vermoorden, maar ook geestelijk te vernietigen, hun volledige fysieke bestaan uit te wissen en hen van al hun eigendommen te beroven.

Elk van de mitswot van Purim viert de verlossing die plaatsvond met betrekking tot deze vier gebieden. De Megillah-lezing correspondeert met Hamans plan om onze spiritualiteit, die voortkomt uit de Tora, te vernietigen; als reactie daarop hebben de Chazal een Tora-lezing ingesteld die het wonder van Purim beschrijft. Vreugde correspondeert met zijn plan om ons te vermoorden, want hoe gelukkiger een mens is, hoe meer hij leeft. Daarom is vreugde de beste manier om Hamans mislukking om ons te doden uit te drukken. Feesten correspondeert met Hamans plan om onze fysieke lichamen te vernietigen. We hebben een feestelijke maaltijd die ons fysieke bestaan verwent en bevordert. Mishloach Manot en Matanot La'evyonim Dit komt overeen met Hamans poging om het idee van Joods eigendom uit te bannen. We vieren zijn mislukking door op de meest betekenisvolle manier uiting te geven aan ons eigendom van onze bezittingen: door ze weg te geven aan vrienden en aan mensen die ze nodig hebben.

Bij nadere beschouwing blijkt dat deze Mitzvot niet alleen overeenkomen met Hamans pogingen om ons te vernietigen, maar dat ze dienen als een herstel van de zonden die aanvankelijk tot het vernietigingsbesluit hebben geleid. De Avudraham7 Er wordt geschreven dat de reden waarom we Poerim vieren, is om de wonderen te herdenken die tijdens de verschillende feesten voor het Joodse volk in het Poerimverhaal werden verricht. Tijdens het eerste feest werd koningin Vashti afgezet, wat de weg vrijmaakte voor Esther om koningin te worden. De daaropvolgende feesten leidden tot een reeks gebeurtenissen die de ondergang van Haman teweegbrachten. De voor de hand liggende vraag is: was de eerste seudah (maaltijd) een zonde? Het was immers een van de redenen voor het decreet van vernietiging. Waarom herdenken we dan juist die maaltijd? Het antwoord is dat we niet alleen een gebeurtenis herdenken, maar dat we proberen de fouten van toen recht te zetten. De Joden aten tijdens de seudah om de verkeerde redenen, en wij proberen die fout te herstellen door een maaltijd te nuttigen ter wille van God.8

Een andere oorzaak van het vernietigingsbevel was het gebrek aan eenheid onder het Joodse volk. Toen Haman Achasveros benaderde met zijn plan om het Joodse volk te vernietigen, legde hij uit waarom zij het niet verdienden om in leven te blijven. "En Haman zei tegen koning Achasveros: er is één volk, maar verspreid en uiteengevallen."mefurad) onder het volk.”9 De commentaren leggen uit dat Haman een terechte kritiek uitte op het Joodse volk, een kritiek die de koning ervan overtuigde dat zij niet door God beschermd zouden worden. Haman betoogde dat het Joodse volk niet verenigd was en daarom de goddelijke bescherming miste die zij verdienden toen zij wel verenigd waren.10

Bijgevolg is een van de belangrijkste manieren om het decreet van vernietiging van Boven op te heffen...11, Het doel was om het gevoel van eenheid onder het Joodse volk te herstellen. Rabbi Yonasan Ebeshitz legt uit dat dit de bedoeling van Esther was toen ze Mordechai instrueerde hoe het decreet ongedaan te maken. "Ga, Verzamel alle Joden te vinden in Shushan, en snel voor mij.”12 Ze besefte dat alleen een gezamenlijke inspanning het decreet kon terugdraaien.13

Met dit begrip van de betekenis van eenheid in het Poerimverhaal, is het gemakkelijk te begrijpen waarom de rabbijnen mitswot hebben ingesteld op het gebied van interpersoonlijke relaties. Poerim herinnert ons aan het belang van eenheid onder het Joodse volk. Het geven aan je mede-Jood is een uitstekend middel om ons te helpen meer om hen te geven. Bovendien is het niet genoeg om alleen aan je vrienden te geven; je mag degenen die veel minder fortuinlijk zijn – de behoeftigen die gemakkelijk vergeten worden – niet negeren. Daarom hebben Chazal ons, naast Mishloach Manot, ook onderwezen in Matanot La'evyonim.14

De fundamentele reden voor het decreet tot vernietiging was uiteindelijk dat het Joodse volk de hoop had opgegeven de Tora te bewaren. Voor het eerst was er geen Tempel meer en bevonden ze zich in ballingschap. Er bestond een reële vrees dat het Joodse volk zou opgaan in de niet-Joodse naties en de Tora zou verloochenen. De manier om dat te corrigeren is door de Tora te bestuderen en onszelf zo te herinneren aan het belang ervan. Dat doen we op Poerim door de Megillah te lezen, wat de mitswa van Talmoed Tora (Tora-studie) vormt.

We hebben gezien hoe de mitswot van Purim dienen om te herdenken hoe God ons heeft gered van Hamans vierstappenplan van vernietiging en om de zonden te herstellen die de oorzaak waren van dat plan. Moge het ons een genoegen zijn om alle mitswot volledig na te leven.

Door Rabbijn Yehonasan Gefen

Opmerkingen

  1. We zeggen ook wel Hallel, maar dat is iets wat is ingesteld op andere dagen die niet als volwaardige feestdagen worden beschouwd, zoals Rosh Chodesh.
  2. Esther, 9:22.
  3. Commentaar van Vilna Gaon op Esther, 3:13.
  4. Esther, 3:13.
  5. ‘'Purim, het masker afdoen', blz. 176-177. Veel van de ideeën in dit artikel zijn gebaseerd op hoofdstuk F van dit prachtige boek.
  6. De Gra schrijft in Aderet Eliyah dat Haman van plan was de lichamen van de Joden te verbranden en tot as te reduceren.
  7. Avudraham, Seder Tefillat Purim.
  8. Dit idee wordt uitgebreider besproken in mijn essay 'Purim – Hoop behouden'.
  9. Esther, 3:8.
  10. Siftei Chaim, Moadim 2, p.197-205: Sfts Emes, geciteerd in Beshem Amru, 'Chamesh Megillot', p.20.
  11. Hoewel het decreet van Haman afkomstig was, stellen de wijzen duidelijk dat het decreet alleen werd uitgevaardigd omdat er in de hemel een decreet tot vernietiging was uitgevaardigd.Esther Rabbah, 7:14).
  12. Esther, 4:16.
  13. Geciteerd in Beshem Amru, 'Chamesh Megillot', p.20. Zie ook Siftei Chaim, p.202.
  14. Dit idee wordt uitgebreider besproken in mijn essay 'Mishloach Manot and Matanot L'evyonim'.

WEKELIJKSE TORAH PORTIE,

Het leidende licht

door Rabbi Yehonasan Gefen

Lees meer van dit Aish.com artikel

© Copyright, alle rechten voorbehouden. Als je dit artikel leuk vond, moedigen we je aan om het verder te verspreiden.

Onze blogs kunnen tekst/quotes/verwijzingen/links bevatten die auteursrechtelijk beschermd materiaal bevatten van Mechon-Mamre.org, Aish.nl, Sefaria.org, Chabad.orgen/of VraagNoah.orgdie we gebruiken in overeenstemming met hun beleid.