בס"ד

Parashat Va'era – Intellect en emoties

De Tora-lezing van deze week begint met het antwoord dat God aan Mozes gaf. Waar ging de discussie nu eigenlijk over en wat kunnen we daarvan leren? Gebaseerd op Likutei Sichot, deel 3, blz. 854.

Vaeira – “Ik heb mezelf onthuld”

De Toralezing van deze week heet Vaeira, wat betekent "Ik heb mezelf geopenbaard".“
De parasja begint met een antwoord op een vraag die Mozes Rabbeinu in de vorige Tora-lezing stelde.

Mozes werd door God gezonden om de Israëlieten uit Egypte te leiden. Na veel aarzeling en talloze discussies met God ging hij uiteindelijk. Maar in plaats van dat de situatie verbeterde, werd deze alleen maar ingewikkelder.

De farao, koning van Egypte, antwoordde:
“"Absoluut niet. Ik laat deze mensen niet gaan. Ik weet niet wie God is en het kan me ook niet schelen wie jouw God is."”

Mozes keerde terug naar God en zei in wezen:
“Waarom hebt U deze mensen zo slecht behandeld? Vanaf het moment dat ik wegging, is het alleen maar erger geworden, niet beter. U sprak over verlossing en redding, maar daar is niets van terechtgekomen. Wat is er aan de hand?”

Aan het begin van de lezing van deze week antwoordt God Mozes:

“Ik heb Mijzelf aan Abraham, Isaak en Jakob geopenbaard onder een bepaalde naam, maar Mijn ware Zelf heb Ik hun niet geopenbaard. Ik heb Mijn belofte om hun het land Kanaän te geven nog niet vervuld. Ga nu en zeg tegen het Joodse volk: Ik ben God, en jullie zullen zien hoe Ik jullie uit Egypte zal leiden.”

Gods ongenoegen over Mozes' vraag

Onze wijzen leggen uit dat God niet helemaal tevreden was met de vragen van Mozes.

De voorvaders Abraham, Isaak en Jakob stelden geen vragen. Hun leven was niet gemakkelijk, vooral dat van Jakob niet, maar ze deden wat ze moesten doen zonder te klagen. Mozes daarentegen ondervond moeilijkheden en vroeg meteen waarom.

Wat is hier nu eigenlijk aan de hand?

Twee manieren om G-d te dienen

Om dit te begrijpen, moeten we erkennen dat er twee fundamenteel verschillende manieren zijn om God te dienen:

De weg van Moshe Rabbeinu
De weg van de voorvaderen

En ze zijn heel verschillend.

God zegt in feite tegen Mozes dat zijn dienstbaarheid, nu we op weg zijn naar de openbaring van de Tora, moet lijken op die van de voorvaderen en niet op zijn eigen natuurlijke manier van dienen.

Laten we dit eens nader bekijken.

De dienst van de voorvaderen: emotie

Onze wijzen leggen uit dat elk van de voorvaderen een specifieke emotionele eigenschap vertegenwoordigt.

Abraham – Vriendelijkheid

Abraham belichaamde vriendelijkheid in de wereld. Hij deed fysiek en geestelijk goed voor iedereen die hij ontmoette. Zozeer zelfs dat Gods eigen eigenschap van vriendelijkheid klaagde dat het niets meer te doen had, omdat Abraham alles deed.

Isaac – Ernst

Isaac staat voor kracht en strengheid. Dit is niet het tegenovergestelde van vriendelijkheid, maar eerder innerlijke discipline en vastberadenheid. De dingen moeten op een bepaalde manier gaan, zonder compromissen.

Jacob – Schoonheid

Jacob vertegenwoordigt een combinatie van vriendelijkheid en strengheid. Deze balans noemen we schoonheid. Schoonheid ontstaat wanneer verschillende kleuren harmonieus samensmelten.

Vriendelijkheid, vrees en barmhartigheid in de ziel

In de menselijke ziel corresponderen deze drie eigenschappen met verschillende emotionele benaderingen om God te dienen.

Vriendelijkheid staat voor de liefde van God.
Ernstigheid staat voor angst voor God.
Schoonheid, ook wel tiferet genoemd, staat voor barmhartigheid.

Barmhartigheid betekent mededogen hebben met jezelf. Niet op een zelfzuchtige manier, maar door te erkennen dat, hoewel we gebrekkig zijn, er een vonk van goddelijkheid in ons brandt. We moeten barmhartig zijn voor die goddelijke vonk.

Deze emotionele dienst aan God vindt zijn oorsprong in het hart.

Moshe Rabbeinu: De dienst van het intellect

Moshe Rabbeinu vertegenwoordigt het intellect.

Mozes zelf zei: "Wat zijn wij?"“
Het woord "mah", dat "wat" betekent, weerspiegelt intellect, dat altijd vragen stelt en naar begrip streeft.

Daarom vroeg Mozes, zodra er een probleem ontstond: "Waarom hebt U dit volk kwaad gedaan? Ik begrijp niet wat er gebeurt."“

Dit was Mozes' manier om God te dienen door middel van begrip.

“We zullen het doen en dan zullen we het begrijpen.”

Een belangrijk moment vindt later plaats op de berg Sinaï. Voordat het Joodse volk de Thora ontving, verklaarde het:

“We zullen het doen en dan zullen we het begrijpen.”

Dit leert ons dat het van grote waarde is om God te dienen door middel van daden, zelfs voordat Hij alles volledig begrijpt.

Emoties staan dichter bij handelen dan intellect. Wanneer het hart erbij betrokken is, treedt iemand vanzelf naar buiten en doet wat gedaan moet worden. Intellect daarentegen is naar binnen gericht. Het wil begrijpen, analyseren en verwerken en is vaak losgekoppeld van de wereld om zich heen.

Daarom storen geluiden of onderbrekingen iemand die diep in gedachten verzonken is. Het intellect verlangt naar afzondering. De emotie verlangt naar betrokkenheid.

Gods boodschap aan Mozes

God zegt tegen Mozes:

“Ik heb Mijzelf aan de voorvaderen geopenbaard door middel van een naam die staat voor verhulling en beperking, en zij stelden geen vragen. Aan jullie heb Ik Mijn wezenlijke Naam geopenbaard, de Naam van vier letters die verleden, heden en toekomst als één geheel vertegenwoordigt. Ik begrijp dat het in jullie aard ligt om vragen te stellen. Maar nu is het tijd om intellect met emotie te combineren.”

De Torah gaat over doen.

Weten wat God van je verwacht is belangrijk. Maar als je dat eenmaal weet, is de vraag niet langer waarom, maar wat moet ik nu doen?.

Zoals de wijzen zeggen: daden zijn het belangrijkste.

De hemel naar de aarde brengen.

God zegt tegen Mozes dat hij zijn intellectuele wereld moet verlaten en de wereld van emotie en handelen moet betreden. Dat hij zich met de wereld moet bezighouden, haar moet zuiveren en er een woonplaats voor Hem van moet maken.

Dit is de dienst van de voorvaderen.
En nu, Moshe, moet dit ook van jou zijn.

Spreekbeurt van rabbijn Tuvia Serber


Het bovenstaande is een weergave van de gesproken tekst die is omgezet naar geschreven tekst.

© Copyright, alle rechten voorbehouden. Als je dit artikel leuk vond, moedigen we je aan om het verder te verspreiden.

Onze blogs kunnen tekst/quotes/verwijzingen/links bevatten die auteursrechtelijk beschermd materiaal bevatten van 
Mechon-Mamre.org, Aish.nl, Sefaria.org, Chabad.orgen/of VraagNoah.orgdie we gebruiken in overeenstemming met hun beleid.