בס"ד

Genesis 44:18-47:27

Genesis 45:1-5

1 Toen kon Jozef zich niet langer inhouden voor al diegenen die bij hem stonden, en hij riep: ‘Laat iedereen bij mij weggaan!’ En er bleef niemand bij hem staan, terwijl Jozef zich aan zijn broers bekendmaakte. 2 En hij huilde luid, en de Egyptenaren hoorden het, en ook het huis van de farao hoorde het. 3 En Jozef zei tegen zijn broers: ‘Ik ben Jozef; leeft mijn vader nog?’ En zijn broers konden hem geen antwoord geven, want ze waren bang voor hem. 4 En Jozef zei tegen zijn broers: ‘Kom toch dichterbij, alstublieft.’ En ze kwamen dichterbij. En hij zei: ‘Ik ben Jozef, jullie broer, die jullie naar Egypte hebben verkocht. 5 Wees nu niet bedroefd en niet boos op jezelf dat jullie mij hierheen hebben verkocht, want God heeft mij voor jullie uit gezonden om levens te redden.’ (Genesis 45:1-5)

Het viel me op dat er in dit verhaal over Jozef en zijn broers een bepaalde opeenvolging van gebeurtenissen plaatsvond, die in deze verzen tot een hoogtepunt komt.

Ze veranderden hun naam, taal of kledingstijl niet.

Maar voordat we dat bespreken, is er nog een ander punt dat onze aandacht verdient. De wijzen vertellen ons dat de Joden uit Egypte werden verlost omdat ze, hoewel ze volledig waren opgenomen in het Egyptische sociologische landschap en een verderfelijke slavenmentaliteit hadden ontwikkeld, hun namen, hun taal en hun kledingstijl niet veranderden (zie Yalkut Shimoni (over Parshat Emor). Door hun contact met de Egyptische cultuur en afgoderij hadden ze het laagste niveau van geestelijke onzuiverheid bereikt; vrijwel alle andere aspecten van hun spiritualiteit waren verdwenen. Toch werden de Joden, op grond van deze drie punten, verlost.

Yosef HaTzaddik heeft zijn naam, taal en kledingstijl veranderd.

Daarentegen zien we dat Jozef geworden was geheel Egyptisch in precies deze drie gebieden. Als onderkoning van Egypte stond hij bekend als Tzafnat Pa'ane'ach (“Verborgen Gezicht”). Hij sprak de Egyptische taal, zoals blijkt uit het feit dat hij een tolk gebruikte tijdens zijn gesprekken met zijn broeders; zijn uiterlijk was dat van een Egyptenaar, zoals het vers zegt: “en hij schoor zich, en hij verwisselde zijn kleren, en ging naar de farao” (Genesis 41:14). Toch wordt hij aangeduid als Yosef HaTzaddik, die ogenschijnlijk het hoogste niveau van heiligheid bereikte en zijn relatie met God voortdurend versterkte te midden van Egypte.

Tzafnat Pa'ane'ach, werd steeds eenzamer.

Maar er hangt een prijskaartje aan het verborgen blijven achter een façade van dominantie en mysterie. Het is ongelooflijk om in deze Tora-gedeeltes de verwezenlijking van Jozefs droomprofetieën te zien. Ja, al zijn broers kwamen uiteindelijk voor hem buigen. Sterker nog, de hele bekende wereld boog voor Jozef en werd volledig van hem afhankelijk. Maar het is moeilijk om getuige te zijn van het verhaal van de vervreemding van familieleden van elkaar, iets wat duidelijk blijkt uit de eenvoudige betekenis van de tekst. Naarmate Jozef de afstand tussen zichzelf en zijn broers vergrootte en steeds meer gezag over hen uitoefende, werd hij steeds eenzamer. Hij moest de kamer verlaten om te huilen om de immense schat aan verzoening en liefde die voor hem lag, maar ontoegankelijk bleef zolang hij... Tzafnat Pa'ane'ach.

Vanuit het perspectief van de broers was het tot dan toe een pijnlijk en angstaanjagend verhaal vol intriges en bedrog. Hoewel ze aanvoelden dat het hen overkwam als straf voor de wreedheid die ze hun jongere broer hadden aangedaan, voelden ze zich gekwetst door wat leek op een reeks ongelukkige gebeurtenissen en verraad. Het leek bijna toeval, zonder enige logische verklaring voor wat er gebeurde.

De openbaring van het ware zelf als voorwaarde voor ware relaties

Toen stapte Jozef achter zijn gouden ketting vandaan en onthulde hij zijn ware zelf aan zijn broers, en zijn pijn – in hun taal. Onmiddellijk kon hij zeggen: "Wees nu niet bedroefd, noch boos op uzelf, omdat u mij hierheen hebt verkocht; want God heeft mij voor u uit gezonden om leven te redden" (Ibid., 45:5). Wat we hiervan kunnen leren, is dat de openbaring van iemands ware zelf een voorwaarde is voor het aangaan van een echte relatie met zichzelf en met de mensen om hem heen. En deze echtheid, deze authenticiteit, is een springplank voor een bewustzijn van en een verbondenheid met God Zelf.

Moge het ons allen gegeven zijn om achter de maskers die we dragen vandaan te stappen, ons kostbare ware zelf te delen met de mensen om ons heen en, als we daar vrede mee hebben, de oprechte relatie met God te ervaren die op ons wacht.


Door rabbijn Tani Burton



© Copyright, alle rechten voorbehouden. Als je dit artikel leuk vond, moedigen we je aan om het verder te verspreiden.

Onze blogs kunnen tekst/quotes/verwijzingen/links bevatten die auteursrechtelijk beschermd materiaal bevatten van Mechon-Mamre.org, Aish.nl, Sefaria.org, Chabad.orgen/of VraagNoah.orgdie we gebruiken in overeenstemming met hun beleid.