PARSHAT YITRO – YITRO ERKEND

בס"ד

PARSHAT YITRO – YITRO ERKEND

De Tora-lezing van deze week vertelt hoe Jethro Mozes in de woestijn ontmoette. Hij zegende God op een manier die niemand eerder had gedaan, en onze wijzen beschouwen dat als iets heel bijzonders: waarom? Gebaseerd op Likutei Sichot, deel 11, blz. 74.

De Tora-lezing van deze week vertelt hoe Jethro Mozes in de woestijn ontmoette. Hij zegende God op een manier die niemand eerder had gedaan, en onze wijzen beschouwen dat als iets heel bijzonders: waarom? Gebaseerd op Likutei Sichot, deel 11, blz. 74.

Waarom Yitro's "Blessed Be Gd" alles veranderde

De Tora-lezing van deze week is Yitro, genoemd naar de schoonvader van Mozes Rabbeinu. Toen Jethro Mozes en de Israëlieten in de woestijn ontmoette, verklaarde hij:

“Geprezen zij God, die u uit Egypte en van de Egyptenaren heeft gered…”

Onze wijzen doen een treffende observatie. Mozes en het hele Joodse volk – inclusief vele groten. tzaddikim, Rechtvaardige mensen zeiden niet op deze manier "Geprezen zij God". Maar toen Jethro arriveerde, deed hij dat wel.

Op het eerste gezicht is dit raadselachtig. Is het waar dat ze God niet hebben geprezen? De Joden zongen immers het prachtige lied. Shirat HaYam, Het lied aan zee, na de overtocht van de Rode Zee, werd gezongen. Daarin uitten ze diepe lof en dankbaarheid. Wat is dan de betekenis van Jethro's uitspraak? Waarom is het zo belangrijk dat Jethro zei: "Geprezen zij God", terwijl Mozes het niet precies zo verwoordde?

Om dit te begrijpen, moeten we een andere leer van onze wijzen onderzoeken.

De Tora werd pas gegeven nadat Jethro God had erkend.

Er bestaat onder onze wijzen discussie over wanneer Jethro arriveerde: vóór of na de openbaring van de Tora. Volgens de opvatting die wij hier volgen, kwam Jethro vóór. Matan Torah, de overhandiging van de Torah op de berg Sinaï.

Onze wijzen leren dat de Torah pas werd gegeven nadat Jethro Gods grootheid had erkend.

Dit roept een fundamentele vraag op: waarom was de erkenning door Jethro zo essentieel? Het Joodse volk had immers al Mozes, Aäron en vele andere grote, rechtvaardige personen. Ze hadden wonderen gezien. Ze hadden goddelijke openbaring ervaren. Waarom maakte de erkenning door Jethro dan zo'n verschil?

Het antwoord ligt in het begrijpen wie Yitro werkelijk was.

Wie was Yitro?

De Tora beschrijft Jethro op twee manieren. In de ene beschrijving wordt hij voorgesteld als een belangrijk en nobel figuur in Midian – een leider. Het woord kohen Het kan priester betekenen, maar ook een vooraanstaand of hooggeplaatst persoon.

Een andere beschrijving portretteert hem als een heidense priester – iemand die alle vormen van afgoderij in de wereld had gediend.

Onze wijzen leggen uit dat Jethro elk bekend afgoderijsysteem had onderzocht en begrepen. Hij was geen simpele afgodendienaar die blindelings de zon en de maan diende. Hij was zeer deskundig. Hij onderzocht elk geloofssysteem en spiritueel kader van zijn tijd.

De Rambam (Maimonides) legt uit hoe afgoderij oorspronkelijk is ontstaan. Mensen redeneerden dat, aangezien God machtige krachten had geschapen – de zon, de maan, de sterren – Hij wel moest willen dat de mensheid deze zou eren. Ze begonnen deze krachten als tussenpersonen te beschouwen en brachten hen lof en gebeden. Na verloop van tijd ontwikkelde dit zich tot volwaardige afgoderij.

Yitro begreep dit alles. Hij begreep de structuur van de schepping – elk niveau waardoor goddelijke energie van God naar de wereld stroomt. Hij was vertrouwd met elk spiritueel 'kanaal', elke waargenomen tussenpersoon. In die zin doorgrondde hij het gehele mystieke systeem van het bestaan.

En nadat hij dat allemaal wist, wees hij het af.

Hij liet elke vorm van afgoderij achter zich en verklaarde: "Geprezen zij God."“

Waarom zijn erkenning zo krachtig was

Het was niet nieuw dat Mozes God herkende. Mozes sprak God van aangezicht tot aangezicht. Het was niet verwonderlijk dat de rechtvaardigen onder Israël geloofden. Ze waren getuige geweest van de splitsing van de zee. Ze hadden profetieën en openbaringen meegemaakt.

Maar Yitro was anders.

Yitro vertegenwoordigde de buitenwereld – de wereld van filosofie, mystiek, afgoderij en spirituele zoektocht. Hij had elk alternatief onderzocht. Hij begreep elk systeem. En na al dat onderzoek concludeerde hij dat alleen God waar is.

Wanneer iemand die zo ver van de realiteit verwijderd is – iemand die zich in elk mogelijk spiritueel alternatief heeft verdiept – tot dat inzicht komt, duidt dat op iets diepgaands. Het laat zien dat de goddelijke waarheid zo diep in de wereld is doorgedrongen dat zelfs iemand die zich op de grootste spirituele afstand bevindt, haar kan waarnemen.

Daarom benadrukt de Tora de woorden van Jethro.

De openbaring van de Tora ging niet alleen over rechtvaardige individuen die hun band met God verdiepten. Het doel ervan was om de goddelijke aanwezigheid in de materiële wereld te brengen – zo grondig dat de fysieke wereld zelf de goddelijkheid kon herkennen.

Toen Jethro zei: "Geprezen zij God," toonde dat aan dat dit doel bereikt was. Goddelijk bewustzijn had zelfs de meest onwaarschijnlijke plek bereikt.

Pas toen was de wereld klaar voor de Torah.

De bredere boodschap

Het geven van de Torah had tot doel de hele wereld te doordringen met Gods aanwezigheid. Niet alleen de spiritueel verhevenen. Niet alleen de profeten. Niet alleen het Joodse volk bij de Sinaï.

Ieder mens.

De reis van Yitro leert ons dat zelfs iemand met een brede filosofische kennis, zelfs iemand die talloze geloofssystemen heeft onderzocht, tot de erkenning van één ware God kan komen. En zelfs iemand zonder diepgaand intellectueel begrip kan zich met het Goddelijke verbinden wanneer de goddelijke waarheid hem of haar bereikt.

Het uiteindelijke doel is dat elke uithoek van de wereld – ieder individu – Gods aanwezigheid zal herkennen en voelen.

In die zin was het moment van Jethro's verklaring een voorproefje van de toekomstige verlossing: een wereld waarin de goddelijke waarheid voor de hele mensheid duidelijk is.

Moge het ons vereerd zijn die openbaring ten volle te zien verwezenlijkt, spoedig en in onze tijd, in vrede.

Spreekbeurt van rabbijn Tuvia Serber


Het bovenstaande is een weergave van de gesproken tekst die is omgezet naar geschreven tekst.

© Copyright, alle rechten voorbehouden. Als je dit artikel leuk vond, moedigen we je aan om het verder te verspreiden.

Onze blogs kunnen tekst/quotes/verwijzingen/links bevatten die auteursrechtelijk beschermd materiaal bevatten van 
Mechon-Mamre.org, Aish.nl, Sefaria.org, Chabad.orgen/of VraagNoah.orgdie we gebruiken in overeenstemming met hun beleid.