GODZIJDANK!

בס"ד

EEN GEDACHTE OVER PARSHAT VAYECHI 5785

Genesis 48:1

Dit is de eerste keer in de Tanach dat ziekte expliciet wordt genoemd, namelijk het moment waarop Jakob ziek werd. Vóór Jakobs tijd bestond ziekte zoals wij die kennen niet in de wereld. De Wijzen leggen uit dat vóór Jakobs tijd niezen werd beschouwd als een onmiskenbaar teken dat iemand onmiddellijk zou sterven. Dit verschijnsel werd gezien als een vaste en onveranderlijke wet. Niezen markeerde een plotselinge en directe overgang van leven naar dood. Jakob echter, met zijn diepe wijsheid en verbondenheid met God, bad tot de Schepper om dit lot te veranderen. Hij smeekte God om mensen de kans te geven om tijd te hebben vóór hun einde, zodat ze hun zaken konden regelen en afscheid konden nemen van hun geliefden.

God verhoorde Jacobs gebed en bracht ziekte in de wereld. Dit gaf de mensen niet alleen een moment van overgang, maar ook de kans om hun leven op een zinvolle manier af te sluiten. Toen Jacob ziek werd, is het opmerkelijk dat "iemand"—de tekst specificeert niet wie—Jozef vertelde dat zijn vader ziek was. Rav Hirsch wijst erop dat dit detail opmerkelijk is. Jacob riep Jozef niet persoonlijk bij zich, hoewel hij hem iets van groot belang wilde vertellen. In plaats daarvan vermeldt de tekst slechts dat iemand Jozef informeerde. Deze boodschapper was waarschijnlijk Efraïm, die vaak met Jacob studeerde en dus een goede band met hem had.

Jacob wilde Jozef iets belangrijks en diepgaands meegeven, namelijk het eerstgeboorterecht van Jozefs zonen. Dit symboliseerde een grote verantwoordelijkheid en een blijvende erfenis. Toch koos Jacob ervoor om Jozef uit eigen beweging naar hem toe te laten komen, gedreven door zorg en liefde voor zijn zieke vader. Dit detail bevat een waardevolle les voor ons, zelfs in de moderne tijd: de verantwoordelijkheid om het initiatief te nemen om voor onze geliefden te zorgen, vooral in tijden van nood.

Het feit dat Jacob ziek werd, gaf hem ook de gelegenheid om zijn kinderen toe te spreken en zijn laatste wil en zegeningen met hen te delen. Dit moment was van groot belang; het leert ons dat onze laatste woorden de essentie van ons leven kunnen weerspiegelen. Het stelt de stervende in staat om op dat moment zijn ervaringen, wijsheid en diepgaande inzichten aan zijn geliefden door te geven. De laatste woorden van een stervende hebben vaak een bijzondere betekenis, niet alleen vanwege de inhoud, maar ook vanwege de emotionele context waarin ze worden uitgesproken. Deze woorden blijven in het geheugen van de toehoorders gegrift, omdat ze worden gedeeld in een tijd van intens verdriet en bezinning.

De impact van Jacobs gebed en de verandering die het teweegbracht, reikte verder dan zijn eigen familie. Zelfs de koningen van de wereld waren diep onder de indruk van dit verhaal en de transformatie van het stervensproces. Niezen, ooit een teken van een plotselinge dood, werd door Jacobs gebed een teken van leven. Dit wonderbaarlijke verhaal heeft door de eeuwen heen weerklank gevonden. Daarom is het gebruikelijk geworden dat mensen in alle talen, culturen en tradities elkaar 'gezondheid' toewensen wanneer iemand niest. Dit eenvoudige gebaar herinnert ons eraan dat niezen nu een moment van leven en verbondenheid is, en geen plotselinge overgang naar de dood.

Door Angelique Sijbolts
Met dank aan Rabbi Tani Burton voor zijn feedback.

Bronnen:

 Chizkuni en Sifei Chakhamim over dit vers.

Teksten Mechon Mamre

© Copyright, alle rechten voorbehouden. Als je dit artikel leuk vond, moedigen we je aan om het verder te verspreiden.

Onze blogs kunnen tekst/quotes/verwijzingen/links bevatten die auteursrechtelijk beschermd materiaal bevatten van Mechon-Mamre.org, Aish.nl, Sefaria.org, Chabad.orgen/of VraagNoah.orgdie we gebruiken in overeenstemming met hun beleid.