MIKAMOCHA: DE EENHEID VAN G-D - VOLGENS RABBI SHMUEL VAN LUBAVITCH

בס"ד

Chassidische discours

Inleiding

Dit is een blog over de chassidische rede van de Vierde Rebbe van Chabad, Rabbi Shmuel van Lubavitch, uit het jaar 1864. In deze rede onderzoekt de Rebbe het idee van de eenheid van God ondanks het bestaan van de wereld. Hij vraagt zich af: waarom zeggen we dat God "Eén" (Echad) is in plaats van dat Hij "Uniek" (Yachid) is? Deze blog is een korte samenvatting van een serie van zes lessen van Rabbi Serber die dit belangrijke onderwerp toelicht.

Alles komt voort uit één en is één — wat betekent dat?

Als je om je heen kijkt, zie je veel dingen: zonlicht door het raam, een leeuw in de dierentuin, bomen, mensen… Alles lijkt echt en tastbaar. Maar in de joodse mystiek bestaat er een speciale manier om naar al deze dingen te kijken. Alles wat je ziet is niet zomaar toevallig ontstaan. Alles komt van iets heel hoogs en onzichtbaars: God en de geestelijke werelden boven ons.

Neem bijvoorbeeld licht. Licht lijkt normaal: je doet een lamp aan en de kamer wordt verlicht. Maar in deze leer wordt licht gezien als een soort goddelijke kracht die van heel ver boven komt. Dit licht is zo sterk dat het eigenlijk te fel is om direct te ontvangen. Daarom wordt het 'bedekt' of 'omhuld' met een soort sluier, zodat we het kunnen ontvangen zonder overweldigd te worden. Het is net als de zon: als je rechtstreeks in de zon kijkt, doet het pijn aan je ogen. Maar met een zonnebril is het licht zachter en kun je er comfortabel naar kijken. Zelfs een leeuw is niet zomaar een dier. In de hoogste spirituele werelden is er een heilige leeuw die eigenschappen symboliseert zoals Gods liefde en wijsheid. De leeuw die we hier op aarde zien, is als een weerspiegeling van die hogere krachten. De Hebreeuwse naam voor leeuw, 'arieh', heeft letters die verband houden met het woord 'zien', omdat de leeuw verbonden is met inzicht en goddelijke visie.

Het is een lang proces voordat die goddelijke kracht zich transformeert in iets fysieks, zoals een echte leeuw of voelbaar zonlicht. Dit gebeurt stap voor stap, als lagen die het licht minder intens maken totdat het geschikt is voor onze wereld. Het moment waarop deze pure, onzichtbare kracht in iets reëels verandert, wordt "iets uit niets" genoemd. Het betekent dat God iets compleet nieuws schept dat voorheen niet bestond, zonder enig materiaal om mee te beginnen.

Waarom staat er in de Torah "Hashem Echad" en niet "Yachid"?

In de Tora staat: "Hashem Echad" — "De HEER is Eén." Je zou kunnen denken dat het woord "Yachid" (wat uniek of alleen betekent) beter zou passen, omdat het klinkt alsof God volledig gescheiden is van alles. Maar de Tora kiest het woord "Echad" om een speciale reden.

“Yachid” betekent dat God volkomen alleen is en onmogelijk voor ons te begrijpen of contact mee te maken heeft. Dat zou het voor mensen moeilijk maken om een relatie met Hem te hebben.

“Echad” laat ons zien dat God niet alleen boven alles staat, maar ook binnenin alles. De hele wereld – de lucht, de dieren, de mensen – is vervuld van Gods kracht. Alles bestaat alleen omdat God het elk moment energie geeft.

Twee manieren van creëren: "Iets uit iets" en "Iets uit niets"“

Er zijn twee manieren waarop iets kan ontstaan:

• Ja, ik, ja (iets van iets): Dit is vergelijkbaar met een idee dat uitgroeit tot een gevoel, of een klein vlammetje dat groter wordt. Het is een natuurlijk, geleidelijk proces dat we kunnen begrijpen.
  
• Yesh meAyin (iets uit niets): Dit concept beschrijft een plotselinge sprong – waarbij iets verschijnt dat er voorheen niet was. De fysieke wereld is op deze manier geschapen: vanuit Gods pure wil, zonder enige voorafgaande substantie. Het is een vorm van schepping die we niet echt kunnen bevatten, omdat het inhoudt dat iets uit absolute nietsheid ontstaat, iets wat geen fysieke tegenhanger heeft. Een nuttige, zij het beperkte, analogie is de groei van een boom uit een zaadje. Het zaadje, dat klein en onbeduidend lijkt, brengt een hele boom met talloze vruchten voort. Er is geen echte vergelijking mogelijk tussen het zaadje en de vruchten, en toch komen de vruchten voort uit het zaadje. Interessant genoeg vindt deze transformatie alleen plaats door de vernietiging van het zaadje zelf – door te vergaan of 'niets te worden' in de grond, maakt het de weg vrij voor nieuw leven. Dit verwijst naar het idee van ja ik zegIets dat voortkomt uit een proces dat ogenschijnlijk uit het niets voortkomt.

Alles wat bestaat is afkomstig van God.

Dit betekent dat zelfs stenen, bomen en dieren niet echt onafhankelijk zijn. Ze lijken misschien gescheiden, maar ze zijn als een lamp die alleen schijnt omdat er elektriciteit doorheen stroomt. God is als die elektriciteit: zonder Hem dooft het licht en bestaat er niets.

Hoewel alles van God afhangt, voelen we ons vaak afgescheiden of denken we dat we alles zelf in de hand hebben. Dat komt omdat God Zichzelf verbergt. Het is net als wanneer je een lamp aanzet maar de elektriciteit niet door de draden ziet stromen; zo zien we niet altijd hoe God de wereld draaiende houdt.

Deze verborgenheid is belangrijk omdat ze ons ruimte geeft voor vrije wil en verantwoordelijkheid. We kunnen ons eigen pad kiezen, ook al is alles met God verbonden.

Waarom is dit belangrijk voor de Noachieten?

Noachieten, die de zeven Noachitische wetten volgen en in één God geloven, vinden dit inzicht zeer belangrijk. Geloven in één God betekent niet alleen dat er maar één God is, maar ook dat alles door Hem is geschapen en door Hem in leven wordt gehouden.

Het besef dat alles van God komt, helpt de Noachieten de wereld en zichzelf als betekenisvol en bijzonder te zien. Het schept respect voor de hele schepping en stimuleert verantwoordelijkheid, omdat alles waarde heeft in Gods ogen.

Het helpt ons ook om een band met God op te bouwen, ook al is Hij onzichtbaar. Het herinnert ons eraan dat niemand echt alleen is en dat we allemaal deel uitmaken van iets veel groters.

Engelen, mensen en partnerschap met God

Het onderscheid tussen engelen en mensen is hier bijzonder relevant. Engelen zijn magnifieke spirituele wezens, maar ze hebben geen vrije wil – ze bestaan om Gods wil onwrikbaar uit te voeren. Daarom kunnen ze niet echt 'partners' van God genoemd worden. Een partner impliceert iemand die inspraak heeft in de relatie, iemand wiens keuzes de uitkomst bepalen. Engelen hebben die inspraak niet; ze volgen slechts instructies.

Mensen daarentegen, doen We hebben een vrije wil. De Talmoed zegt zelfs dat een vader en een moeder "partners van God" zijn bij het scheppen van een kind. Dit betekent natuurlijk niet dat ze gelijk zijn aan God, maar eerder dat hun bewuste keuzes deel uitmaken van Gods scheppingsproces. Echt partnerschap houdt samenwerking in, de mogelijkheid om te kiezen, en soms zelfs dingen anders doen dan de andere partner. In die zin kunnen alleen mensen – door onze keuzes – partners van God zijn.

Wat betekent dit alles voor jou?

Dit inzicht laat ons zien dat God werkelijk overal is – in alles en iedereen – en dat niets van Hem gescheiden is. De hele wereld is als één groot 'kleed' waarin God Zich openbaart, soms duidelijk en soms verborgen.

Dit besef leert ons dat we niet alleen zijn en dat alles wat er gebeurt deel uitmaakt van een groter plan. Het nodigt ons uit om God te zoeken, Hem te voelen en met Hem te praten, want Hij is niet ver weg, maar heel dichtbij, diep in alles wat bestaat.

Deze blog is een samenvatting van de lessen van Rabbi Tuvia Serber.

© Copyright, alle rechten voorbehouden. Als je dit artikel leuk vond, moedigen we je aan om het verder te verspreiden.

Onze blogs kunnen tekst/quotes/verwijzingen/links bevatten die auteursrechtelijk beschermd materiaal bevatten van Mechon-Mamre.org, Aish.nl, Sefaria.org, Chabad.orgen/of VraagNoah.orgdie we gebruiken in overeenstemming met hun beleid.