בס"ד
De Tora-lezing van deze week is het einde van het tweede boek van de Tora en lijkt een herhaling te bevatten van ideeën die al in eerdere gedeelten aan bod kwamen. Trumah, Tetzaveh en Ki Tisa gaan over de bouw van de Tabernakel. Ook de gedeelten Vayakhel en Pekudei komen aan bod! Waarom is er sprake van herhaling? Twee verklaringen en een les. Gebaseerd op Likutei Sichot deel 16, p. 458 en deel 1, p. 195.
Het Toragedeelte van deze week, Pekudei, sluit het tweede boek van de Tora af en gaat over in het volgende boek, waarin God tot Mozes spreekt en instructies geeft voor de priesters (Kohanim) en de verschillende offergaven (Korbanot). Een bekende vraag rijst wanneer dit gedeelte wordt vergeleken met het vorige, Vayakhel. Beide gedeelten lijken een herhaling te zijn van eerdere gedeelten – Teruma, Tetzaveh en Ki Tisa – die alle de bouw van de Mishkan (Tabernakel), de kleding van de priesters en de ingewikkelde elementen van het heiligdom beschrijven. Waarom herhaalt de Tora dezelfde informatie zo gedetailleerd in plaats van deze in één vers samen te vatten?
Omdat de Tora niets overbodigs bevat, moet deze herhaling een specifiek doel dienen en ons een diepgaande les leren. We kunnen deze vraag vanuit twee perspectieven bekijken: de eenvoudige (Peshat) betekenis en een dieper, meer conceptueel (Drash) begrip.
De eenvoudige uitleg (Peshat)
In de Tora wordt iets dat God bijzonder dierbaar is, herhaald. Een treffend voorbeeld hiervan vinden we in het vorige boek van de Tora, in Parasjat Chayei Sarah. Daar wordt het verhaal van Eliezer, de dienaar van Abraham, die een vrouw zoekt voor Isaak, meerdere malen herhaald. Waarom? De wijzen leggen uit dat de eenvoudige gesprekken van de dienaren van onze voorvaderen door God meer gekoesterd worden dan zelfs de wetten van de Tora die aan hun nakomelingen zijn gegeven. Dit toont aan dat wanneer God iets waardeert, Hij ervoor zorgt dat het herhaald wordt.
Op dezelfde manier duidt de herhaling van de instructies en de uitvoering van de bouw van de Tabernakel erop dat God de Tabernakel zeer koestert. De Tabernakel vertegenwoordigt Gods vergeving van het Joodse volk na de zonde van het gouden kalf en Zijn verlangen om onder hen te wonen. Omdat dit een essentieel thema is in het Jodendom – de mogelijkheid van verzoening en goddelijke nabijheid – wordt het benadrukt door herhaling.
Een dieper perspectief (Drash)
Een analyse van het verschil tussen de eerdere gedeelten en Vayakhel-Pekudei onthult een significant contrast. In de eerste drie gedeelten (Terumah, Tetzaveh en Ki Tisa) spreekt God tot Mozes en geeft hem instructies voor de Tabernakel. Dit gebeurt in een verheven, spirituele omgeving – de berg Sinaï – waar de Allerhoogste (God) communiceert met de Allerhoogste profeet (Mozes). Deze gedeelten beschrijven de Tabernakel in zijn ideale, potentiële vorm.
In tegenstelling hiermee geeft Mozes in Vayakhel en Pekudei Gods instructies aan het Joodse volk, dat vervolgens de Tabernakel bouwt. Dit markeert een verschuiving van het domein van goddelijke woorden naar het domein van menselijk handelen. Er bestaat een fundamenteel verschil tussen theoretisch potentieel en tastbare realiteit. De eerste drie delen schetsen het goddelijke plan, terwijl de laatste twee de realisatie ervan beschrijven.
Dit onderscheid brengt een essentieel Joods principe over: hoewel intenties en gedachten belangrijk zijn, ligt de uiteindelijke waarde in daden. Het Jodendom benadrukt daden – het verrichten van daden van vriendelijkheid, het geven van liefdadigheid en het nakomen van mitswot. Het is niet genoeg om alleen maar positief over anderen te denken; men moet hen actief helpen. De Tabernakel werd niet alleen een woonplaats voor God door goddelijke instructies – hij werd heilig door de fysieke arbeid en toewijding van het Joodse volk.
Conclusie
De schijnbare herhaling in de Tora is niet overbodig, maar eerder een bewuste benadrukking van het belang van handelen. Hoewel goddelijke geboden in een spirituele context worden gegeven, is het door menselijke inspanning en materiële betrokkenheid dat Gods aanwezigheid zich werkelijk in de wereld manifesteert. Dit dient als een tijdloze les: het Jodendom is een religie van actie, waar daden de wereld transformeren tot een woonplaats voor God.
Spreekbeurt van rabbijn Tuvia Serber
Het bovenstaande is een weergave van de gesproken tekst die is omgezet naar geschreven tekst.
© Copyright, alle rechten voorbehouden. Als je dit artikel leuk vond, moedigen we je aan om het verder te verspreiden.
Onze blogs kunnen tekst/quotes/verwijzingen/links bevatten die auteursrechtelijk beschermd materiaal bevatten van
Mechon-Mamre.org, Aish.nl, Sefaria.org, Chabad.orgen/of VraagNoah.orgdie we gebruiken in overeenstemming met hun beleid.